ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٣ - معمارى غيراسلامى براى مسلمانان
در نقد معمارى وحشى
همانطور كه رهبر معظّم انقلاب بيان كرده است، معمارى شهر «تهران»، وحشى رشد كرده است. تهران، داراى معمارى وحشى، مضطرب و بىنظم است و نشانههاى اسلامى بايد در مهندسىهاى ما شاخص باشد و نيز به دليل تأكيد ايشان بر تأثير مستقيم معمارى هر جامعه بر سبك زندگى آن جامعه، بر خود واجب ديديم كه هرچند كوتاه، امّا به بيان مسائلى در نشان دادن ديدگاه ايشان اقدام كنيم.
يكى از عوامل مؤثّر در شكلگيرى رفتار فرد، خانواده است. فضاى خانه، نخستين و بادوامترين عاملى است كه بر رشد شخصيت افراد تأثير مىگذارد. درواقع، مىتوان گفت محيط خانه مانند آموزشگاهى است براى توليد و تربيت نسل بعد جامعه كه معلّمان آن والدين هستند. در اين مطلب، به مسئله معمارى و تأثير آن بر مسئله فرزندآورى و تربيت فرزند صالح توجّه مىكنيم.
طرز رفتار والدين با كودكان، موقعيت اجتماعى و اقتصادى خانواده، انديشه و اعتقادات، آداب و رسوم، ايدهآلها و اهداف والدين در چگونگى شكلگيرى شخصيت فرزندان تأثير بسزايى دارد. در اين گفتار، بهدنبال آن هستيم كه يكى از ابعاد تأثيرگذار بر شكلگيرى شخصيت و اخلاق كودكان، يعنى معمارى را بررسى كنيم كه در كشور ما به آن بىتوجّهى شده است. درحالحاضر، قوانين و مقرّرات طرّاحىشده براى ساخت منازل مسكونى، به مواردى همچون نماى خانه، ارتفاع مجاز، كيفيت موادّ استفاده شده و ... محدود شده است؛ امّا نهتنها قوانين و مقرّراتى براى نماى داخلى خانه وجود ندارد، بلكه حسّاسيتى به اين موضوع نيز وجود ندارد. مسئله نماى داخلى منازل به دو قسمت تقسيم مىشود كه بخش اوّل آن، هنگام ساخت ساختمان مطرح است و بخش دوم آن به دكوراسيون منازل مربوط مىشود.
معمارى غيراسلامى براى مسلمانان
اگر به خانههايى با بيش از ٢٥ سال قدمت، كه تك واحدى هستند، مراجعه كنيد به نكات جالبى برمىخوريد. بهطور مثال، آشپزخانه اوپن نيست، سرويس بهداشتى بيرون از فضاى داخلى خانه و عموماً در حياط است و همچنين اتاق خواب در طبقه دوم و هال و آشپزخانه در طبقه پايين قرار دارند؛ امّا آيا در اين سبك طرّاحى دليلى نيز وجود دارد؟
از منظر روانشناختى، طبق تحقيقات صورتگرفته، نبود حريم بين آشپزخانه و هال و پذيرايى، تأثيرات منفى بر تربيت فرزندان مىگذارد. تحقيقات نشان مىدهد سبك آشپزخانه اوپن، تأثير مستقيمى با كمشدن ميزان حيا و احترام فرزندان دارد. نبود حريم قسمتهاى محيط خانواده سبب ازبين رفتن حريم ادب در كودكان مىشود. البتّه اگر از مادرى كه فرزند خردسالى دارد، بپرسيم، در تأييد اين سبك آشپزخانه دلايل قانعكنندهاى بيان مىكند؛ مانند اينكه او مىتواند در عين حال كه مراقب فرزند خود باشد، به كارهاى خود نيز برسد.
در مثال ديگرى مىتوان به مورد محلّ قرارگيرى اتاق خواب والدين و فرزندان اشاره كرد. در معمارى اسلامى، ايرانى حكم بر اين است كه اين دو اتاق در كنار يكديگر نباشند. اصل بر اين است كه صدايى از اين دو اتاق به يكديگر منتقل نشود؛ امّا در حال حاضر به دليل روى