ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧١ - نياز به موسيقى كاذب يا ضرورى؟
مىتواند خلق كند. اگر در يك متن، عصبانيت تزريق شده باشد، ديگر پيانو يا فلوت نمىتوانند خواننده را همراهى كنند. نكته اينجاست كه آلات موسيقى، آن حسّى را كه خواننده مىخواهد در قالب كلمات منتقل كند، تقويت مىكنند. پس وقتى خوانندهاى عصبانى است، پيانو به انتقال حسّ او كمك نمىكند؛ بلكه آن را زايل مىكند. حال اگر ما به دنبال علّت خلق سبكهاى جديد هستيم، بايد علّت به وجود آمدن احساسات جديد در فعّالان جهان موسيقى را پيدا كنيم؛ از آنجايى كه اين افراد نيز در دل جامعه زندگى مىكنند و از تحوّلات آن تأثير مىگيرند، مىبايست يك بررسى مختصر از تحوّلات جامعه در دوران خلق دو جبهه مهمّ موسيقيايى غربى را بررسى كنيم.
تاريخچه «موسيقى محبوب»، ياPopular Music را مىتوان تا قرون ١٤ و ١٥ م. دنبال كرد. آنچه امروزه تحت عنوان موسيقى پاپ به مردم عرضه مىشود، در واقع موسيقى «پاپيولار مدرن» است و اصالت موسيقى پاپيولار به آن دوران، يعنى قرون ١٤ و ١٥ م. بازمىگردد. به سراغ اصل مطلب برويم: قرن ١٤ و ١٥ م. شما را به ياد چه مىاندازد؟ اگر جوابتان رنسانس است، درست پاسخ دادهايد. تاريخدانان آغاز دوران رنسانس را در اروپا قرن ١٤ م. مىدانند. پيامد مهمّ اين تحوّل فكرى، اجتماعى در غرب، يك شعار مهم بود: بازگشت به زندگى. رنسانس به عنوان يك كلمه فرانسوى، به معناى تولّد دوباره است. مردم پس از ظلمهايى كه از طرف كشيشان به آنها روا شده بود، مىخواستند بار ديگر زندگى و انسان را محوريت فعّاليتهاى روزانه خود قرار دهند. مىخواستند با لذّت و عشق آشتى كنند. يكى از ثمرات اين آشتى، خلق سبك پاپيولار در موسيقى بود. اگر به سراغ موسيقى پاپيولار ايتاليايى و اسپانيايى و بريتانيايى آن دوران برويد، خواهيد ديد كه شادى و سرور، عنصر جدانشدنى آن موسيقى بوده است. فيلمهاى هاليوودى با تم قديمى، با موسيقىهاى شاد و مراسم رقص و پايكوبى شناخته مىشوند.
امّا به دوران معاصر بازگرديم. اين سبكهاى خشن از كجا آمدند؟ يك نكته در خصوص سبك پاپ مدرن جالب است. اين سبك، ديگر آرامش و سرورى را كه در گذشته، توسط سبكهاى پاپيولار منتقل مىشد، دنبال نمىكند. استفاده از آلات موسيقى سبكهاى جاز و راك، لحن تندخوانى مشابه سبكهاى رپ و هيپهاپ، استفاده از صداى چند خواننده در پس صداى خواننده، همه و همه المانهايى هستند كه سبك پاپ مدرن را به يك سبك غيرآرام بدل كردهاند. مگر چه شده است كه همه سبكهاى موسيقى ديوانه شدهاند؟
تولّد اين سبكها، به قرن بيستم ميلادى و بيشتر به اواسط آن بازمىگردد. نويسنده معتقد است اين سبكها ثمره انقلاب صنعتى هستند؛ ولى شايد شما بگوييد كه انقلاب صنعتى در قرن ١٨ م. آغاز شده است. درست است؛ ولى با اين پاسخ، نكتهاى را در نظر نياوردهايد. صنعت براى چه انقلاب كرد؟ براى اينكه زندگى را براى مردمان غربى آسان و آرام كند. براى اينكه بهشت را به آنان بر روى زمين تقديم كند. همه محاسبات و ظواهر نيز اين امر را به يك واقعيت شبيه كرده بود؛ ولى پس از گذشت دو قرن، زندگى براى مردم بهتر نشد؛ بلكه شكاف طبقاتى در دل جامعه مدرن افزايش نيز پيدا كرد. جالب توجّه است كه در سال گذشته، بر اساس اطّلاعات جمعآورى شده توسط سازمانهاى اقتصادى مهمّ جهان از جمله «بانك جهانى»، «سيا» و «سازمان توسعه و همكارى اقتصادى»، آمريكا در رتبه ١٦٦ جهان از نظر برابرى درآمدى قرار گرفت. در واقع، ثمره انقلاب صنعتى پس از