حضرت امام حسين (ع) برگزار مى‌شود، از موسيقى نامتعارفى استفاده مى‌شود كه نام مبارك «حسين» به گونه نامتعارف شنيده مى‌شود. اينها ظلم‌هايى است كه ما ناخواسته انجام مى‌دهيم. پس اگر مى‌خواهيم در اين زمينه عملكرد فرهنگى درستى داشته باشيم، بايد بتوانيم رفتارهاى ريز و درشت خود را در زمينه‌هاى مورد نظر با فراست و كياست بازنگرى كنيم. مطالعات خود را در زمينه‌هاى مورد نظر بالا ببريم و از كسانى كه در اين زمينه راهنماى راه هستند استفاده كنيم. آموزش افراد در اين زمينه، مسئله مهمّ ديگرى است كه بايد به جدّيت به آن پرداخته شود. ما نيازمند افرادى آموزش ديده دراين زمينه هستيم؛ زيرا مسئله مورد نظر به صورت مستقيم با اعتقادات و فرهنگ ما مرتبط است و ريشه در باورهاى ما دارد.

درمورد بزرگداشت‌هاى مهدوى بايد قبل از هر نكته، ويژگى يك منتظر واقعى را آموزش داد؛ چنان‌كه نقل است كه يكى از مهم‌ترين شاخصه‌هاى منتظران، كسب معرفت و شناخت آن امام همام است. معرفت و شناخت امام زمان (عج)، اهمّيت ويژه‌اى در زندگى و مرگ انسان‌ها دارد؛ زيرا هركسى آن گونه مى‌ميرد كه زندگى كرده است.

در اهمّيت شناخت امام و حجّت هر زمان، همين بس كه نشناختن وى، مساوى با بى‌دينى و جهالت است؛ چنان‌كه در حديث مشهور بين مسلمانان از پيامبر اكرم (ص) روايت شده است كه فرمودند:

«مَنْ مَاتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّة؛[١]

هركس بميرد و امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است.»

بنابراين، براساس سخن پيامبر (ص) هر كس امام زمانش را نشناسد، مرگش جاهلى است؛ بلكه زندگى او نيز، زندگى جاهلانه خواهد بود.

و همين نكته نشان از اين دارد كه جاهليت و نداشتن معرفت تا چه اندازه مذموم و نكوهيده است. از اين رو به نظر مى‌رسد مهم‌ترين ويژگى درباره برگزارى بزرگداشت‌هاى مهدوى، داشتن بصيرت و آگاهى است؛ زيرا مسئله آن چنان مهم و حياتى است كه بايد با بيشترين ظرافت و در كمال دانايى به موضوع پرداخت. از اين رو برگزار كنندگان اين‌گونه مراسم بايد در كنار آموزش‌هاى لازم و مطالعه درباره زندگى و شخصيت معصومان (ع)، به ويژه حضرت مهدى (عج) از ايجاد كمترين آسيب‌ها در اين زمينه خودارى كنند.

نكته ديگرى كه بايد در كنار داشتن معرفت و شناخت در آيين‌هاى مذهبى به صورت عام و مهدوى به صورت خاص در نظر داشته باشيم، حفظ شأن كسى است كه مراسم مورد نظر را براى او بر پا مى‌كنيم. درمراسمى كه با نام حضرت صاحب الزّمان (عج) برپا مى‌شود، تنها به كارگيرى اين عنوان كافى است تا ما بدانيم صاحب مجلس كسى است كه از شأن و مرتبه والايى برخوردار است. بنابراين مجلس بايد در خور شأن چنين كسى باشد.

متأسّفانه و بدون رودربايستى با خودمان، بايد گفت كه اكثر جشن‌هاى نيمه شعبان، صورت است و بس. پس به دنبال محتوا بايد كجاها بگرديم؟ و از طرفى ديگر همان صورت را هم طورى اجرا مى‌كنند كه اگر كسى به مجلس بيايد، نمى‌تواند تشخيص دهد كه مجلس ولادت امام معصوم است يا جشن عروسى!

ما با جشن شادمانى كه مخالف نيستيم؛ امّا جشن‌ها هم بايد با نوعى شعور و آگاهى‌رسانى همراه باشد و برابر با شادمانى به انسان شعور و معرفت بدهد. جشنى كه اگر كسى امام زمان (عج) را نمى‌شناسد، به وسيله همان جشن، آقا را بشناسد و به او دل ببندد و انتظارش را با جان دل بكشد. امّا اگر ما به همين روش ادامه دهيم، فقط و فقط وقت خود را گرفته ايم و بس ... و ايشان برخلاف ما آگاهند و منتظر اينكه ما به جاى شعار به شعور انتظار برسيم.

ديگر وقت آن رسيده است كه مسئولان ما يك آسيب‌شناسى جدّى انجام دهند تا ببينيم كه واقعاً كجاى كاريم تا هدف ما از برگزارى جشن‌ها و عزادارى‌ها، تنها صرف هزينه‌ها نباشد و براى ما و ملّت منتظر ما نتيجه مطلوب داشته باشد.

البتّه بايد به اين نكته اشاره كرد كه ما زمانى مى‌توانيم يك آسيب‌شناسى دقيق و صحيح انجام دهيم كه به روايات و قرآن رجوع كنيم، به گفتارهاى معصومان (ع) رجوع كنيم و براى تك تك روايات بينديشيم و متوجّه شويم كه آنها از ما چه مى‌خواهند. وقتى به اين مطلب برسيم، هم صورت ظاهر را درست مى‌كنيم و هم محتوا را.

نتيجه‌گيرى اينكه دربرگزارى هرگونه مراسم مذهبى دركنار نيت برگزارى، بايد دانش، آگاهى و بصيرت چاشنى كار باشد.

پرهيز از خرافه‌گرايى، توليد محتواى صحيح، پرهيز از نوآورى‌هاى نادرست كه شأن چنين برنامه‌هايى را خدشه‌دار مى‌كند، استفاده از رهنمودهاى بزرگان، مانند مقام معظّم رهبرى، پرهيز از صرف هزينه‌هاى گزاف و اسراف‌كارى، استفاده از منابع معتبر و مستند در سخنرانى‌ها، استفاده از اشعار مناسب در مدّاحى‌ها و بسيارى از مسائل كه ما را در برگزارى بهتر و تأثيرگذارتر اين برنامه‌ها يارى مى‌كند، بايد مورد توجّه قرار گيرد كه البتّه همه اينها نياز به فرهنگ‌سازى و آموزش صحيح دارد.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. بخشى از سخنرانى شهيد مطهرى كه در ايام فاطميه سال ١٣٩٦ ق. مطابق با فروردين ١٣٥٤ ش. در «مسجد جامع بازار تهران» ايراد شد.

[٢]. «بررسى عملكرد عوام و خواص در صحنه عاشورا (با تكيه بر بيانات مقام معظّم رهبرى)»، سيدحسين اسحاقى، چاپ مركز پژوهش‌هاى اسلامى صدا و سيما.

[٣]. ابن بابويه، محمّدبن على، «كمال الدّين و تمام النّعمه»، تهران، اسلاميه، چاپ دوم، ١٣٩٥ ق.، ج ٢، ص ٤٠٩.