ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٠ - نياز به موسيقى كاذب يا ضرورى؟
استحاله موسيقى
صحبت از موسيقى در غرب، به مراتب جدّىتر از صحبت كردن پيرامون اين عنصر مهمّ فرهنگى در كشور خودمان است. آن هم نه به اين دليل كه جوانان غربى بيشتر از جوانان ايرانى به موسيقى احتياج دارند، بلكه به اين دليل كه به موسيقى در غرب اهمّيت بيشترى داده مىشود. شايد با دانستن بيشتر درباره دانش و قدرت موسيقى و مطالعه آن از طريق جوامع غربى، اندكى بيشتر از قبل به اين تفريح صنعتگونه فرهنگى اهمّيت دهيم.
تولّد سبكهاى موسيقى
همانطور كه مىدانيد، سبكهاى موسيقى غربى از تنوّع بالايى برخوردار هستند. فهم اين نكته براى ما، كه تنها چند سبك معدود را در موسيقىمان پوشش مىدهيم، خيلى ملموستر به نظر مىآيد؛ ولى آنچه ناملموس است اين است كه اين سبكها چگونه به وجود مىآيند؟ و آيا شركتهاى توليد موسيقى، سبكهاى موسيقى جديد را در غرب توليد مىكنند؟ بيش از آنكه جواب، مثبت باشد، منفى است. فعّالان جهان موسيقى هستند كه سبب خلق و جاافتادن سبكهاى جديد در موسيقى مىشوند. براى درك اين موضوع، بايد طريقه ساخت موسيقى را دنبال كنيم.
ساخت آهنگ به دو طريق انجام مىشود: حالت اوّل اين است كه شما يك ملودى را خلق مىكنيد و سپس براى آن ملودى، متنى را مىنويسيد؛ امّا در حالت دوم اينكه شما براى يك متن از پيشنوشته شده، يك ملودى مىسازند. شايد سؤال شود كه مگر اين دو يكى نيستند؟ بله؛ امّا به يك شرط و آن شرط اين است كه به هنگام نوشتن متن آهنگ، نويسنده يك ملودى خاص از يك سبك خاص را در ذهن خود خلق كرده، با متن خود همراه كند. در اين حالت، عين اين مىماند كه متن آهنگ، ملودى آهنگ را به نوازنده تحميل مىكند؛ ولى اگر اين شرط رعايت نشود، چه؟ اگر نويسنده به هنگام نوشتن، كمى شجاعت و مقدار زيادى احساسات جديد در متن خود تزريق كند، آنگاه نوازنده كه مىتواند خود نويسنده باشد، اگر كمى شجاعت و مقدار زيادى خلّاقيت داشته باشد، با تركيب كردن امكانات در اختيار خود (از آلات موسيقى گرفته تا تكنولوژىهاى جديدى كه در خلق صدا به كار گرفته مىشوند)، مىتواند به تركيبى جديد از صداها و ملودى برسد، كه نياز آن متن بهخصوص را مرتفع مىكند؛ بلكه مقدّمهاى مىشود براى خلق سبكى جديد كه حرفهاى جديدى براى گفتن دارد. تقريباً تمام سبكهاى راك و متال غربى، به علاوه سبك هيپهاپ و پاپ مدرن، همگى از يك يا چند خواننده كه از جسارت و احساسات و خلّاقيت كافى برخوردارند، شروع شدهاند.
پس، سبكهاى موسيقى، از كرات ديگر به زمين نمىآيند! اين موسيقيدانها هستند كه اگر بستر فكرى و امكانات لازم برايشان مهيا باشد، دست به خلق سبكهاى جديد مىزنند.
نياز به موسيقى: كاذب يا ضرورى؟
اكنون كه به طور مختصر، طريقه خلق سبكهاى موسيقى كمى آشكار شد، به موضوعى مهمتر بايد پرداخته شود: اصلًا نياز به سبكهاى جديد، يك نياز كاذب است يا ضرورى؟ براى پاسخ به اين سؤال، بايد ديد كه چه چيزى منجر به خلق سبكهاى جديد مىشود؟ علّت اين معلول چيست؟
گفته شده است كه يك متن با احساسات جديد، يك سبك جديد