ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٢ - بشارت دوم نبى اى مثل موسى، از برادران بنى اسرائيل
١. «و كسى كه كلام او را نپذيرد، من از او انتقام خواهم گرفت». بدون شك مراد خداوند از اين انتقام، عذاب اخروى براى منكران اين پيامبر نيست و در مورد تمام پيامبران وجود دارد و حال آنكه، از ظاهر عبارت بر مىآيد اين ويژگى به عنوان خصوصيتى بارز براى اين پيامبر است.
در نتيجه، مراد از انتقام، همين انتقام دنيوى است و به اين نكته اشاره دارد كه پيامبر يادشده، مأمور به جهاد خواهد بود و خداوند او را يارى خواهد نمود و از مخالفان وى انتقام مىگيرد؛
٢. در اين آيه، عبارت «مثل تو» نيز از خصوصيات اين پيامبر ذكر شده است و به همين دليل مىگوييم اين بشارت، قابل تطبيق بر يوشع (ع) آنچنانكه يهوديان مىگويند و قابل تطبيق بر عيسى (ع) چنانكه مسيحيان معتقدند، نمىباشد؛ زيرا حضرت يوشع (ع) صاحب شريعت نبود و حال آنكه از خصوصيات برجسته حضرت موسى (ع) داشتن شريعت بود؛ به علاوه، خصوصيات و عظمتى را كه براى پيامبر يادشده مطرح شده، بر حضرت يوشع (ع) نمىتوان تطبيق داد؛ امّا تفاوتهاى حضرت عيسى و حضرت موسى (ع) بيش از آن است كه شمارش شود و در كمتر موردى اين دو پيامبر داراى وجه مشترك هستند؛ برخلاف پيامبر اسلام (ص) كه به حضرت موسى (ع) شباهت كامل داشتهاند.
در جدول زير شباهتها و تفاوتهاى اين پيامبران را بر مىشمريم.
...
در عبارت اوّل آمده است: «نبىاى را از ميان تو، از برادرانت»؛ امّا بار دوم آمده است: «نبىاى را براى ايشان از ميان برادران ايشان» كه به نظر ما جمله اوّل به صورت مجمل است و در ضمن به صورت دقيق هم ذكر نشده و عبارت «از ميان تو» (و در بعضى از نسخ «از ميان شما») نيز اضافى است و جزو عبارت اصلى نمىباشد؛ زيرا در عبارت حضرت موسى (ع) كه كلام خداوند را تكرار مىكند، كلمه از ميان شما وجود ندارد و اضافاتى نيز بر جمله اوّل دارد كه بدون شك نمىتوان آنها را ساخته حضرت موسى (ع) دانست و اين از شأن آن جناب به دور است.
اين آيه در كلام پطرس نيز نقل شده و در آنجا نيز فقط كلمه از برادران شما آمده است.
حال بايد ديد كه برادران بنىاسرائيل چه كسانى هستند.
مىدانيم كه اسرائيل لقب حضرت يعقوب (ع) و يعقوب (ع) فرزند اسحاق (ع) است و اسحاق و اسماعيل (ع) نيز برادر يكديگرند. پس بدون شك، مراد از برادران بنىاسرائيل، همان فرزندان اسماعيل (ع) هستند.
البتّه اين مطلب تازگى ندارد؛ زيرا در «سفر تكوين» آمده است و نصيب او (اسماعيل) در مقابل همه برادران افتاد كه مراد از برادران اسماعيل (ع) همان بنىاسرائيل هستند.
نكته: ممكن است به نظر برسد مراد از برادران بنىاسرائيل فرزندان عيسو باشند؛ امّا اين مطلب صحيح نيست؛ زيرا عيسو از بركت محروم شد. پس مراد، فرزندان اسماعيل (ع) خواهند بود كه خداوند او را مشمول بركت خود قرار داده بود و البتّه استعمال برادران در اين موارد تازگى ندارد؛ مثل آنكه بنوعيسو، برادران اسماعيل (ع) دانسته شدهاند