ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٦ - خوب و بد با ترازوى لذّت
خوب و بد با ترازوى لذّت
مكتب منفعتگرايى(Utili tarianism) :
راه درست آن راهى است كه بيشترين منفعت را براى بيشترين تعداد انسانها به دنبال داشته باشد.
مكتب لذّتگرايى(Hedonism) :
غايىترين و مهمترين خوبى ذاتى بر روى زمين، لذّت است و خوب، آن كارى است كه لذّتش بيشتر از دردش باشد.
ثمره اين دو مكتب غربى اگر در مقياس بالا اعمال شوند، چه خواهد بود؟ بياييد راه دورى نرويم. «آمريكا» نزديكتر است. رئيس جمهور نيكسون، در سال ١٩٧١ م.، پس از اينكه كشورها شروع به پس فرستادن دلارهاى دريافتى خود از طرف آمريكا نمودند و در ازاى آن، طلا طلب كردند (آن زمان، هر ٣٥ دلار معادل با يك اونس طلا بود)، در يك سخنرانى تاريخى اعلام كرد كه آمريكا، براى صدمه نديدن منافع جهانيان (!) و محافظت از دلار، طلا را از پشتوانگى دلار برداشته و ديگر در ازاى دريافت دلارهاى بىارزش، به كشورها طلا نمىدهد.
در همان سخنرانى، نيكسون اعلام كرد كه آمريكا همچنان يك شريك تجارى قابل اعتماد براى تمام كشورهاى طرف معاملهاش خواهد بود.
ثمره اين دو مكتب اين است كه دولت «بريتانيا»، بالأخره در سال جارى، مجبور مىشود تا قوانين و محدوديتهايى را در صنعت هرزهنگارى خود اعمال كند؛ آن هم براى حفظ ايمنى كار فعّالان و به خصوص زنان در اين صنعت كثيف؛ زيرا از آنجايى كه خوب، آن كارى است كه لذّتش بيشتر از دردش باشد، هر گونه آسيبرسانى به زنان، در اين صنعت سرگرمكنندگان به زنان مجاز بود؛ زيرا بالأخره، ماشينحسابى كه اين تعادل درد و لذّت را حساب مىكند، پول را نيز در كفه لذّت قرار مىدهد. پس هميشه كفه لذّت سنگينى مىكند.
ثمره اين دو مكتب اين است كه دو انسان به درون قفسى انداخته مىشوند و تا جايى كه يكى از آنها از پا در نيايد، به آسيب رساندن به يكديگر ادامه مىدهند. در اين ميان خيل عظيمى از تماشاگرانى كه به ديدن اين مسابقهها مىآيند و لذّت مىبرند، از دردى كه آن دو نفر مىكشند، به مراتب بيشتر اهمّيت دارد.
ثمره اين دو مكتب اين است كه گاوى را با نيزه زخمى كنند و بعد ديوانگانى را بر روى آن سوار كنند تا ببينند كه چه كسى مىتواند مدّت زمان بيشترى را بر پشت آن گاو زخمى و عصبانى دوام بياورد.
ثمره اين دو مكتب اين مىشود كه انسانها جان خود را در اثر نوشيدن بيش از اندازه الكل يا مصرف بيش ار حدّ مواد مخدّر بدهند، چون بالأخره، بالاترين خوبى ذاتى، لذّت است.
اگر گفته افلاطون را كه مىگفت: معرفت عين فضيلت است، بپذيريم، آنگاه وقتى يك فرد اقدام به كشتن يا تجاوز مىكند، پس كار خود را درست مىداند و گرنه آن كار را انجام نمىداد. ثمره اين دو مكتب اين مىشود كه در كشور متمدّن آمريكا، خودكشى سومين علّت شايع مرگ مىباشد و سالانه بالغ بر ٠٠٠. ٤٠ نفر در اين كشور خودكشى