زندگى نامه آيتاللّهالعظمى سيد محمدرضا گلپايگانى قدس سره به روايت اسناد - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٩٦ - آيت الله گلپايگانى قدس سره، انقلاب سفيد و پيامدهاى آن
قالب لايحهى انجمنهاى ايالتى و ولايتى با شكست مواجه شده بود، مجددا مورد توجه قرار گرفت. ازاينرو شاه در ١٩ دى ماه ١٣٤١ سالروز اصلاحات ارضى به طور رسمى اعلام كرد قصددرد اصول ششگانهاى را به رفراندوم بگذارد. اين اصول كه شاه به آنها نام «انقلاب سفيد» داده بود، در حقيقت همان رفورمهايى بود كه آمريكا به كشورهاى توسعهنيافته اعلام كرده بود؛[١] اصول فوق با جملاتى زيبا و سنجيده معرفى شده بود كه مخالفت با آنها، مخالفت با منافع عمومى و مصالح ملى قلمداد مىگرديد.
همانطورى كه در بخشهاى گذشته اشاره شده، با تشكيل جلسهاى از طرف مراجع قم نمايندهاى از سوى رژيم دعوت شد تا انگيزهى شاه را از اين طرح و لوايح توضيح دهد؛ به همين منظور آقاى بهبودى روانهى قم شد و بىدرنگ با مراجع قم به گفتوگو نشست و چند بار نيز بين تهران و قم رفتوآمد كرده، نظرات و پيشنهادهاى علماى قم را به رژيم و پاسخهاى شاه را به آنان رساند. بىنتيجه ماندن گفتوگوى علما با نمايندهى شاه، سبب شد تا مراجع قم، آيت الله آقا روح الله كمالوند- كه يكى از همبحثهاى آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در حوزهى علميه بود- را نزد شاه روانه كنند؛ در اين ملاقات همانطورى كه پيشتر اشاره شد بين شاه و فرستادهى مراجع تقليد قم گفتوگوى زيادى انجام مىگيرد و سرانجام هم به نتيجهى قابل قبولى نمىرسند. شاه با تصميم مراجع تقليد مخالفت نموده، در پايان نيز از علماى ايران گلايه مىكند كه چرا او را همانند علماى اهل سنت اولى الامر خطاب نمىكنند و دعاگوى او نيستند.[٢] پس از مراجعت آيت الله آقا روح الله كمالوند، مراجع و علماى قم جلسهاى تشكيل دادند تا نتيجهى ملاقات وى با شاه را جويا شوند و پس از شنيدن سخنان وى روشن شد كه اصول ادعايى شاه مورد حمايت كامل آمريكا است تا جايى كه ادامهى سلطنتش به اجراى لوايح بستگى دارد.[٣] آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در واكنش به اصرار شاه بر انجام رفراندوم در اول بهمن ماه ١٣٤١ طى اعلاميهاى آن را بىمورد و مضر به استقلال مملكت و موجب
[١]. ر. ك: محمد حسن رجبى، پيشين، ص ١٨١
[٢]. ر. ك: عبد الوهاب فراتى، از مرجعيت تا تبعيد امام خمينى قدّس سرّه، مركز اسناد انقلاب اسلامى، تهران ١٣٧٩، ص ٤٠
[٣]. سيد حميد روحانى، پيشين، صص ٢٢٥- ٢٢٧