زندگى نامه آيتاللّهالعظمى سيد محمدرضا گلپايگانى قدس سره به روايت اسناد - امامى، محمدمهدى - الصفحة ١٤٧ - مواضع آيت الله گلپايگانى قدس سره از ١٣٥٦ تا پيروزى انقلاب اسلامى
را در عزاى عمومى فرو برده بود؛ به طورىكه آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در جواب تسليت شريف امامى به مناسبت فوت فرزندشان در ٤ مهر ماه ٥٧ مىفرمايند:
«... از خطراتى كه به واسطهى وضع غير اسلامى ... كه شرف و حيثيت و عفت اجتماع را لكهدار نموده و فرزندان عزيز اسلام و تشيع را تهديد مىكند، به مراتب بيشتر از مرگ فرزندم متأسف مىباشم ...[١]»
ايشان در اين پيام خواهان برقرارى نظام كامل اسلامى در مملكت مىشوند. در اين ماه دولت عراق در هماهنگى با رژيم شاه از امام خمينى قدّس سرّه خواست كه آن كشور را ترك گويد؛ امام خمينى قدّس سرّه در نهايت پس از آنكه كويت به وى اجازه اقامت نداد، به پاريس رفت. استقرار امام خمينى قدّس سرّه در پاريس سبب شد تا تحولات انقلاب با شتاب فزونترى به گوش جهانيان برسد و ارتباط مردم و رهبر انقلاب بهتر و سريعتر شود. رژيم كه براى جلوگيرى از اعتصابات و راهپيمايىهاى اعتراضآميز، كشتارى در ١٣ آبان در اجتماع دانشآموزان و دانشجويان تهرانى در دانشگاه تهران انجام داد كه در اين جريان دهها تن شهيد و يا مجروح شدند، در پى راهحل بود و به يارى دولت نظامى ازهارى، بر كنترل اوضاع كوشيد، ولى توفيق نيافت.
در زمان ازهارى راهپيمايى عظيم سراسرى تاسوعا و عاشورا كه باشكوهترين رفراندوم تاريخ ايران خوانده شد، تحقق يافت. آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در اطلاعيهاى برقرارى حكومت نظامى از طرف دولت ازهارى را محكوم كرده، خطاب به وى چنين مىنويسند:
«... آقاى ازهارى! سلب آزادىهاى فردى و اجتماعى و ايجاد اختناق و سانسور و كشتار و اتلاف نفوس، نه شما را براى ابقاى حكومت استبدادى توفيق مىدهد و نه اين ملت ستمديده را آرام و نه مقام روحانيت را از انجام وظيفهى شرعيه باز مىدارد ... من با شما اتمام حجت مىكنم كه آنچه شما در مقام حفظش هستيد كه حتما خواستههاى ملت و مصلحت مملكت نيست، مجوز اين اقدامات خشونتبار نمىباشد. آقاى ازهارى با توجه به اينكه نهضت اصيل ملت ايران
[١]. همان، ص ٥٢٥