زندگى نامه آيتاللّهالعظمى سيد محمدرضا گلپايگانى قدس سره به روايت اسناد - امامى، محمدمهدى - الصفحة ١٤٥ - مواضع آيت الله گلپايگانى قدس سره از ١٣٥٦ تا پيروزى انقلاب اسلامى

جناب‌عالى اخطار مى‌كنم، اين‌گونه برابر شدن با امواج احساسات مردم ناراضى، موجب مصائب عظيم‌تر و خطرات بزرگ‌تر براى مملكت است ... اعلام حكومت نظامى كردن و جوى خون راه انداختن هيچ دردى را دوا نخواهد كرد.

متوجه باشيد بر سر دو راهى قرار داريد. مسئوليت شما بسيار خطير است.»[١]

امام خمينى قدّس سرّه كه از طرف رژيم به عراق تبعيد شده بودند فرداى فاجعه با عبارت «اى كاش خمينى در ميان شما بود و در كنار شما در جبهه‌ى دفاع براى خداى تعالى كشته مى‌شد.»[٢] با بازماندگان فاجعه اظهار همدردى كرد و فضاى باز سياسى شاه را يك بازى خواند.

آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در ١٨ شهريور ماه همان سال در اعلاميه‌اى فاجعه‌ى خونين كشتار بى‌رحمانه‌ى تهران را محكوم مى‌كنند و مى‌فرمايند: «اين عمليات وحشيانه و ضد انسانى را محكوم مى‌كنيم.»[٣]

ايشان در پيامى به مجلس شوراى ملى از حقوق مردم ايران دفاع كرده، مى‌نويسند:

«... اگر ده ميليون هم از اين مردم بكشند، روى مساعد به حكومت فعلى نشان نخواهند داد و توسل به اسلحه و قتل‌عام جز اين‌كه مملكت را در ورطه‌ى خطرات غرق بنمايند فايده‌اى ندارد ...»[٤]

وى به همراه مراجع ديگر در اعلاميه‌اى كه مى‌دهند، از حركت مردم مسلمان ايران دفاع كرده، خواهان برچيده شدن نظام استبدادى مى‌شوند:

«... جامعه‌ى روحانيت با اعلام عزاى عمومى، نماز جماعت و حوزه‌هاى درس را تعطيل و مردم مسلمان ايران با تعطيل كسب و كار، همدردى و يگانگى خود را با برادران و خواهران مسلمان اظهار داشتند و به دنيا ثابت كردند كه خواهان برچيده شدن نظام استبدادى و استعمارى هستند. اين اتحاد و اتفاق و استقامت و پايدارى سزاوار تقدى و تشكر است. دنيا بايد بداند كه ملت ايران خواستار

[١]. مركز اسناد انقلاب اسلامى، پيشين، ص ٥٠٧

[٢]. امام خمينى قدّس سرّه، صحيفه‌ى نور، ج ٢، ص ١٠٠

[٣]. مركز اسناد انقلاب اسلامى، پيشين، ص ٥١٠

[٤]. همان، ص ٥١٢