زندگى نامه آيتاللّهالعظمى سيد محمدرضا گلپايگانى قدس سره به روايت اسناد - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٢٦ - مراكز و دوران تحصيل
مىشديم، ايشان آن را رفع مىنمودند.»[١]
پس از خواندن دروس سطح، كمكم شهرت و آوازهى حوزهى علميهى اراك و مؤسس آن- آيت الله العظمى حائرى- كه به دعوت بعضى از علما و اكابر آن سرزمين از عراق به آنجا امده و ادارهى حوزه را به عهده گرفته بودند، همهجا پيچيد؛ ايشان در حالى كه نوزده سال بيشتر نداشتند، در اوايل سال ١٣٣٦ ه. ق، به شهر اراك حركت مىكند و در مدرسهى آقا سيد ضياء الدين به فراگيرى علوم اسلامى مىپردازند. مدتى در آن مدرسه بود، ولى بعد از مدتى به لحاظ شلوغى به مدرسهى مرحوم حاج آقا محسن منتقل مىشوند. ايشان تا سال ١٣٤٠ ه. ق در محضر آيت الله العظمى حائرى در اراك درس فقه و اصول را مىخوانند، ولى با مهاجرت آيت الله العظمى حائرى به قم در سال ١٣٤٠ ه. ق و انتقال حوزهى علميه به اين شهر، طى دعوتى كه استاد از شاگرد انجام مىدهند، آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در سن ٢٤ سالگى به قم آمده، در مدرسهى فيضيه ساكن مىشوند؛[٢] معظم له در اين باره مىفرمايند:
«مرحوم آقاى حاج شيخ عبد الكريم بدوا در اراك تأسيس حوزه كردند و بعد به قصد زيارت، سفر به قم نمودند و در همان سفر بنا شد كه در قم بماند و همان وقت نامهاى به من مرقوم فرمودند كه هنوز هم موجود است و در آن نامه نوشته بودند: اگر مايليد به قم بياييد، نان جوى پيدا مىشود و با هم مىخوريم؛ من در پى نامهى ايشان حركت كرده و به قم آمدم.»[٣]
خطيب مشهور مرحوم حجة الاسلام و المسلمين آقاى انصارى قدّس سرّه مىگويد:
«زمانى اراكىها آمده بودند و از مرحوم آقاى حائرى درخواست مىكردند كه آيت الله گلپايگانى را براى ادارهى امور دينى و تأسيس حوزهى علميهى اراك اعزام نماييد، آقا در جوابشان فرموده بود: من مىخواهم او را آقاى دنيا بكنم، شما مىخواهيد او را آقاى اراكش بكنيد!»[٤]
[١]. همان، ص ٢٦
[٢]. همان، ص ٢٢
[٣]. على كريمى جهرمى، پيشين، ص ٢٠
[٤]. ناصر الدين انصارى قمى، پيشين، صص ٢٢- ٢٣