زندگى نامه آيتاللّهالعظمى سيد محمدرضا گلپايگانى قدس سره به روايت اسناد - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٩٧ - آيت الله گلپايگانى قدس سره، انقلاب سفيد و پيامدهاى آن
نگرانى علماى اعلام و عموم مسلمين مىداند:
«... حقير در جريانات اخيره به وسايل مختلفه تذكرات لازمه را داده و حق نصيحت را ادا نمودهام و انصراف از اينكه اقدامات را به ملاحظهى عواقب سويى كه در بر دارد خواستهام؛ اميدوارم مورد. توجه واقع و به اضطراب ملت مسلمان خاتمه دهند. اكنون براى اطلاع عموم نظريهى خود را اظهار مىدارم:
مراجعه به آراى عمومى در قبال احكام شرعيه، بىمورد و موجب نگرانى علماى اعلام و عموم مسلمين و مضر به استقلال و مصالح مملكت است ...»[١]
در راستاى همين حركت، مراجع ديگر هم آن را تحريم كردند. به دنبال انتشار اعلاميهى مراجع قم، بازار تهران تعطيل شد و كسبه با سر دادن شعارهايى عليه رفراندوم به تظاهرات پرداختند. گروهى از مردم و دانشجويان مسلمان دانشگاه تهران نيز تظاهراتى برپا كردند كه مورد هجوم پليس قرار گرفته، تعدادى از آنها مجروح و تعدادى دستگير شدند. در قم نيز تظاهرات مردمى با حملهى پليس و مجروح شدن و دستگيرى عدهاى مواجه شد. در اين شرايط شاه براى اينكه پيش از رفراندوم، مراجع و علماى قم را متقاعد كند با اطلاع پيشين به قم سفر كرد؛ فرماندار قم تلاش نمود تا علما را به استقبال شاه ببرد، اما اين حركت با اقدام به موقع مراجع قم از جمله آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه خنثى شد. امام خمينى قدّس سرّه خروج مردم از خانههايشان را تحريم نمود.
شاه در ٤ بهمن ماه ١٣٤١ وارد قم شد، اما بازارها و مغازهها يكپارچه تعطيل بود؛ جز افراد مزدورى كه از قبل براى اين كار آورده بودند، كسى در خيابانها و معابر ديده نمىشد. شاه پس از سخنرانى تند و خشمگينانه عليه روحانيت، بىهيچ دستاوردى به تهران بازگشت. با تمام مخالفتهايى كه از طرف مراجع قم صورت گرفت، سرانجام رفراندوم در ششم بهمن ماه ١٣٤١ برگزار گرديد و بنابر اعلان رسانههاى گروهى پنج ميليون و ششصد هزار نفر به لوايح مذكور رأى مثبت دادند.[٢]
[١]. مركز اسناد انقلاب اسلامى، پيشين، ص ٥٧
[٢]. جمعى از مؤلفان، پيشين، ص ٧٨