مصلحت در يك‌جا با هم اصطكاك و برخورد پيدا كنند مصالح عمومى بر مصالح فردى ترجيح دارد تا جايى كه فرد بايد فداى جامعه شود. به قول امام محمد غزالى (متوفى به سال ٥٠٥ ه. ق) احكام فقهى براى حفظ و نگاه‌دارى از پنج مصلحت است كه مجموعه‌ى نيازهاى روحى و جسمى افراد در آن پنج خلاصه مى‌شود:[١] ١) مصلحت دين ٢) مصلحت نفس ٣) مصلحت عقل ٤) مصلحت ناموس ٥) مصلحت مال.

سراسر ابواب فقه و اين‌كه چرا اين دروس در حوزه تدريس مى‌شود و همه‌ى احكام و مقررات آن ضامن حفظ و بقاى اين مصلحت‌ها است. هيچ قانونى را در جهان نمى‌توان يافت كه اين‌همه فراگير و گستردگى داشته باشد، نه در اديان ديگر مى‌توان از آن سراغ گرفت و نه در حقوق‌هاى عرفى كشورها، اين احكام با دارا بودن چنين گستردگى در كمال و قابليت انعطاف، مى‌تواند با نيازهاى جوامع بشرى در هر دوره و زمان، خود را سازگار سازد، اين ويژگى‌ها را با مطالعه‌ى دقيق در احكام فقه اسلام بخصوص در احكام كلى و عام و احكام ثانوى اسلام و احكام معاملات مى‌توان به خوبى دريافت.[٢]

آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه از اوايل جوانى شروع به تدريس كرده‌اند. وى از مدرسين بنام و پرسابقه‌ى حوزه‌ى علميه‌ى قم مى‌باشند. در بعضى از كتب رجال و تراجم نوشته‌اند كه ايشان اندكى بعد از استادشان آيت الله حائرى يزدى شروع به تدريس در سطوح بالا كرده‌اند و خودشان فرموده‌اند: همين حاشيه‌ى «درر الفوائد» را در درس خارجى كه در زمان ايشان (آيت الله شيخ عبد الكريم حائرى) مى‌گفتم نوشتم؛[٣] اين كتاب به نام «افاضة العوائد» حواشى ايشان است بر «درر الاصول» آيت الله حائرى. وى بعد از فوت استادش به طور رسمى به تدريس خارج فقه و اصول پرداخت و در عصر مراجع تقليد ثلاث (آيت الله حجت، آيت الله صدر و آيت الله خوانسارى» و هم‌چنين آيت الله بروجردى، كلاس درس ايشان تشكيل شده است. بعد از وفات آيت الله بروجردى قدّس سرّه پرجمعيت‌ترين درس‌ها، درس ايشان بوده و حدود هفتاد سال به تدريس دروس خارج فقه و اصول اشتغال داشته‌اند. مقام معظم رهبرى آيت الله خامنه‌اى در پيام تسليتى كه‌

[١]. عليرضا فيض، مبادى فقه و اصول، مؤسسه‌ى انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، تهران ١٣٧٩، ص ١٢٠

[٢]. همان، ص ١٢٢

[٣] على كريمى جهرمى، پيشين، ص ٥٩