زندگى نامه آيتاللّهالعظمى سيد محمدرضا گلپايگانى قدس سره به روايت اسناد - امامى، محمدمهدى - الصفحة ١٣٧ - مواضع آيت الله گلپايگانى قدس سره از ١٣٥٦ تا پيروزى انقلاب اسلامى
ابعاد آن موجب درهم شكستن پايههاى نظام شاهنشاهى در ايران گرديد. عموميتى كه در اين حادثه به اعتراضات مردم ايران بخشيد، در رويدادهاى آن سالها همانندى نداشت.
اولين بازتاب انتشار مقالهى مذكور، در مركز انقلاب- قم- منعكس گرديد و با مخالفت شديد مراجع قم از جمله آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه روبهرو شد. در روز انتشار مقاله، هنگامى كه كاميون حامل روزنامههاى اطلاعات براى قم و اصفهان از دروازهى قم وارد اين شهر مىشد، مردم قم كه از پيش خبر انتشار مقاله را از تهران شنيده بودند به كاميون هجوم برده، روزنامهها را به آتش كشيدند.[١] فرداى آن روز طلاب كلاسهاى درس را تعطيل كرده، در مسجد اعظم و مدرسهى آيت الله بروجردى (خان) دست به تجمع زدند و اولين حركت تظاهرات از آنجا با جمعيتى عظيم به سوى منزل آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه صورت گرفت؛ ايشان به قسمت بيرونى منزل آمدند و طى سخنرانىاى فرمودند:
«خداوند شما طلاب را تأييد فرمايد كه با چنين وحدتى به اينجا آمدهايد و در مقابل اهانتى كه به مقام روحانيت شده احساس مسئوليت كردهايد. وحدت شما در اين امر مهم بيش از ورود رييس جمهور آمريكا و هر رييس جمهور ديگر كه به ايران بيايد و نفعى عايد آنها كند، شكننده است. وحدت خود را حفظ كنيد و به اعتراض آرام خود ادامه دهيد و مقاومت كنيد ... اينها دروغ مىگويند كه ما با كارهاى آنان موافقيم، علما همه مخالفند ...»[٢]
طى اين روز، زدوخوردهاى پراكندهاى رخ داد، ولى حركت اصلى مردم در روز ١٩ دى شكل گرفت. در اين روز مردم در حالى كه شعارهاى تندى عليه دولت مىدادند، نمايندگى اطلاعات و دفتر حزب رستاخيز را به آتش كشيدند. درجريان اين حوادث تعدادى از اهالى قم و طلاب در خيابانها به شهادت رسيدند و به مدت يك هفته درسهاى حوزه تعطيل شد؛ ولى آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه به جهت حفظ و بقاى حوزه و ادامهى مخالفت با رژيم پهلوى، كلاسهاى درس را افتتاح نمود و خطاب به مردم و طلاب حاضر در كلاس فرمودند:
[١]. ر. ك: مسعود بهنود، از سيد ضياء تا بختيار، جاويدان، تهران ١٣٧٠، ص ٧٤١
[٢]. على كريمى جهرمى، پيشين، ص ١٢٥