نامه ها و اسناد سياسى - سيد جمال الدين اسد آبادى - الصفحة ١٢٥
مىشود و درباره فرمان پادشاه ايران، سؤالاتى بنمايند و در صورتيكه واقعاً اين مسائل بميان آيد، به سفير شما در دربار ايران تعليمات داده شود، كه وزراى پادشاه ايران را ملاقات كرده و از طرف دولت ملكه انگليس درباب اين مطالب از آنها توضيح بخواهد. اثر معنوى چنين اقدامات زياد خواهد بود، ولى پادشاه معتقد است كه شما در كارهاى ايشان دخالتى نمىنمائيد و بهرقسمى كه ميل ايشان باشد رفتار خواهيد كرد!. البته اگر شما بما ايرانيها كمك ننمائيد، يا جرئت اينكار را نداشته باشيد، دولت روس آماده اين كار هست زيرا كه دولت روس اگر بخواهد كه مستقيماً به هندوستان برود، مجبور است كه از سواحل درياى ايران بگذرد و براى انجام خيال خود، البته تأملى نخواهد كرد كه ولو بخاطر منافع خود، بملت ايران كمك نموده و آنرا تقويت بنمايد ولى شما ايستادهايد و تماشا مىكنيد و همينقدر بواسطه سهام دخانيات و بانك، براى خود فايده تصور مىنمائيد، شما نه دوست آشكار و نه دشمن آشكار هستيد؟!. البته ملت ايران كه نمىتواند شما را دشمن خود بداند بلكه دوست خود مىپندارد، همينقدر منتظر است كه اعتراضى از طرف شما ابراز شود و اين اعتراض براى شما ضرر مادى ندارد و درحقيقت اسباب خطر براى بانك و تجارت شما نخواهد بود!. ملت ايران كه دچار صدمات بوده و در قيد اسيرى گرفتار است و مردمان آن شريف و چالاك و قابل هستند، فقط منتظرند كه اعتراضى از طرف يك ملت آزاد و مقتدرى ابراز شود. آنچه را كه ما اكنون مىخواهيم همين است، ولى اين اعتراض كه از طرف ملت انگليس بايد ابراز شود؛ بايد هرچه زودتر بعمل آيد تا افراد بسيار ديگرى در زندانها از بين نروند و قلوب ديگرى شكسته نشود و هزاران افراد بىگناه ديگر تبعيد نگردند، پس اين اعتراض بايد قبل از آنكه اين حوادث بيشتر از اين بظهور برسد، ابراز گردد. تغييرات در وضع ايران لازم است و هرگونه تغييرى كه بعمل آيد، بهتر از وضع كنونى خواهد بود.