شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٩٣ - الف المفهوم ما يفهم من اللفظ

باب چهارم:مفاهيم

باب چهارم از ابواب مباحث الفاظ،باب مفاهيم است.پيش از ورود در مطالب اصلى، به عنوان مقدمه،سه مطلب را ذكر مى‌كنند:

١.معناى كلمۀ مفهوم

كلمۀ مفهوم به چند معنا به كار برده مى‌شود؟

نسبت ما بين اين معانى از نسب اربع چيست؟

مقصود شخصى اصولى كدام يك از اين معانى است؟

منطوق و مفهوم و تعاريفى كه براى آن دو شده.

اما سؤال اول:مفهوم بر سه معنا اطلاق شده است:

الف.المفهوم ما يفهم من اللفظ

مفهوم عبارت است از آن چيزى كه از يك لفظ فهميده مى‌شود و نام او را معنا يا مدلول هم مى‌گذارند،به سه اعتبار:

١.به اعتبار اينكه از لفظ فهميده مى‌شود مفهوم.

٢.به اعتبار اينكه از لفظ قصد مى‌شود معنا.

٣.و به اعتبار اينكه لفظ بر او دلالت مى‌كند،مدلول مى‌نامند.

حال،ما يفهم من اللفظ مساوى است كه:مدلول لفظ مفرد باشد.مثل لفظ زيد يا انسان.يا مدلول لفظ مركب باشد.مركب هم،چه تام چه ناقص بجميع اقسامش،و