شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٢٤ - ٢- ظهور صيغه امر در وجوب

است كه ما نحن فيه همين است».سپس،در ص ٥٠،معانى كثيرۀ صيغۀ امر را ذكر مى‌كنند و مى‌فرمايند:«المعروف بين المحققين المتأخرين ان الاختلاف فى موارد هذه المعانى بحسب الحقيقة فى دواعى الاستعمال الا المعنى المستعمل فيه فانه واحد،و هو النسبة الارسالية».منتهى دواعى فرق دارد.

٢.ميرزاى نايينى ١مى‌فرمايند:هيئت امر فقط دلالت مى‌كند بر نسبت ايقاعى، منتهى دواعى مختلف است.حتى در طلب هم استعمال نشده بلكه«ان كان ايقاع النسبة بداعى البعث و الطلب يوجد مصداق من كلى الطلب عند استعمال الصيغة».

٣.آخوند(در كفايه)فرموده‌اند:صيغۀ افعل استعمال نشده در هيچ‌يك از اين معانى،بلكه فقط در انشاى طلب استعمال شده،منتهى دواعى مختلف است،گاهى داعى بعث و تحريك است و گاهى غير ذلك.

٤.آية اللّه حكيم ٢همان تعبير مظفر را دارد كه موضوع له نسبت طلبى است.

٥.آقا ضياء ٣مى‌فرمايند«مدلول صيغۀ افعل،طلب الانشائى يا نسبت ارسالى است» و همان بيانات ديگران را دارد.

٢.ظهور صيغه امر در وجوب

آيا صيغۀ افعل و ما فى معناها ظهور در وجود دارد يا ظهور در استحباب دارد؟

در اينجا در دو مقام بحث مى‌شود:

١.در اصل ظهور صيغۀ افعل.

٢.در منشأ ظهور صيغۀ افعل.

گاهى صيغۀ افعل،به كمك قرائن،دلالت بر وجوب دارد و گاهى به كمك قرائن، دلالت بر استحباب دارد ولى بحث ما در اينجا آن است كه صيغۀ امر،بنفسها،ظهور در چه معنايى دارد.

١) .در فوائد الاصول،ج ١ و ٢،ص ١٢٩.

٢) .در حقائق الاصول،ج ١،ص ١٥٧.

٣) .در نهاية الافكار،ج ١ و ٢،ص ١٧٧.