شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٩١ - تنبيه

تفاوت،به حكم عقل است و آن اين است كه چون در باب امر،مطلوب،ايجاد طبيعت است.

(قانون ايجاد آن است كه الطبيعة توجد بوجود فرد ما)پس و لو يك‌بار ايجاد كند، امتثال نموده.اما چون مطلوب،در باب نهى،ترك طبيعت و انزجار از اصل طبيعت است(قانونش آن است كه الطبيعة تنعدم بانعدام جميع افرادها).پس بايد تمام افراد طبيعت را در خارج ترك كنيم تا امتثال حاصل شود و اين تفاوت هم مربوط به مقام وضع و دلالت نيست بلكه به حكم عقل است.

تنبيه

در اين مقام،پنج بحث مهم و اساسى مانده كه علماى اصول،آنها را در مباحث الفاظ عنوان مى‌كنند.

سه بحث را در باب اوامر مى‌آورند:

١.مبحث مقدمۀ واجب.

٢.مسألۀ ضد.

٣.مسألۀ اجزاء.

و دو بحث را در نواهى مى‌آورند:

١.اجتماع امر و نهى در شىء واحد.

٢.دلالت نهى بر فساد.

ولى به نظر ما،اين پنج بحث،جزء مباحث الفاظ نيستند بلكه جزء ملازمات عقلى و مباحث عقلى هستند لذا در مقصد ثانى كتاب(كه در مباحث عقلى باشد)مطرح خواهد كرد.ان شاء اللّه تعالى