درآمدى بر نظريه نهادى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٣٥ - ١- اوضاع اجتماعى- سياسى قبل از انقلاب اسلامى
در نهايت نزديك گردانيدن آنان به مبدأ متعال (با گذشتن از ناملايمات، ناهنجاريها) است.
- دسته دوم انقلاب در تحولات اقتصادى و اجتماعى، جبران عقب ماندگيها و رستن از بندهاى سلطه و استعمار را شامل مىشود.
بطورى كه مشاهده مىشود، اين دو دسته از نيازها را نهادهاى موجود جامعه نمىتوانستند برآورده سازند، چرا كه اين نهادها گرفتار تحولات منفى شده و محتواى آنها به سود دشمنان اسلام و ملت ايران بود.
نهادهاى قديمى نيز به جاى پاسخگوئى مستقيم به نيازهاى جامعه (كه وظيفه اصلى نهادهاست)، نيازهاى اجتماعى را در نطفه خفه مىكردند و از حركت و سرعت بوجود آمده (توسط انقلاب) مىكاستند و بديهى است كه اين عمل نوعى نقض غرض و مقاومت در برابر جامعه و افراد تشكيل دهنده آن بود.
از ويژگيهاى نهادهاى اجتماعى، ديرپايى، استمرار و مردمى بودن آنها است. اين نهادها از منبع سرشار يروى مردمى تغذيه مىكنند و سرچشمه نوآورى هستند، دگرگونى در اين نهادها تدريجى و پيوسته است و در مقايسه با ساير پديدههاى اجتماعى در برابر تغييرات و دگرگونىها مقاومت بيشترى از خويش نشان مىدهند.
نهادها داراى قوانين و هنجارهاى رسمى رفتارى هستند و از طريق اين قوانين به اجراى نقش مىپردازند و نيز داراى عملكردها متنوعى هستند كه آشكار و پنهان به نيازهاى مشترك افراد جامعه پاسخ مىدهند و بالاخره نهادهاى مختلف اجتماعى در درون خود به شدت به يكديگر وابستهاند.
پس اين نهادها را با طرحهاى ضربتى و به سادگى نمىتوان نفى كرد، چون جامعه از اين نهادها تشكيل شده است. تنها راه اين است كه براساس ضرورت و نياز، نهادهائى را كه تقريبا موازى با نهادهاى موجود اجتماعى هستند، بوجود آورد.
نهادهاى جديد نيز بايد داراى محتواى پربار همسو و هم جهت با انقلاب اسلامى باشند. وظيفه اين نهادها متحول كردن تدريجى نهادهاى قديمى در جهت اهداف انقلاب اسلامى است. قابل ذكر است كه اگر نهادهاى انقلابى وظيفه اصلى خود را