و اينكه بعض از علماى عزيز فرق بين حكم عقل و قياس را خواسته‌اند در جواب ايشان عرض ميشود كه حكم عقل آنست كه قطعى باشد و قياس دليل ظنى است. ان الظن لا يغنى من الحق شيئا.

(س- ٥١) درباره دو جمله اشهد ان عليا ولى الله و الصلاة خير من النوم در اذان توضيح دهيد.

(جواب) جمله‌اى را كه شيعيان در اذان ميگويند انرا جزء اذان نمى‌دانند بلكه در كتب فقهى خود نوشته‌اند كه بعنوان تبرك گفته شود و فلسفه ذكر ان اين بوده كه در رژيم اموى حضرت على را بر منابر لعن ميكردند تا اينكه خليفه صالح عمر بن عبد العزيز از آن جلوگيرى كرد و موسس لعن نمودن حضرت على، معاويه حاكم شام بود كه در صحيح مسلم و غير ان مذكور است و روى اين جهت فقهاى شيعه جمله فوق را در اذان بقصد تبرك بعنوان مبارزه با دشمنان اموى اهل البيت اوردند ولى تصريح نمودند كه جزء اذان نيست.

جمله كه از طرف اهل سنت در اذان نماز صبح داده ميشود در بعضى از احاديث امده است و در اكثر احاديث ذكر نشده است و حتى مسلم در صحيح خود انرا اصلا نقل ننموده است بلكه ابن ماجه در سنن خود انرا حتى در حديث ابن محذوره نقل نكرده است و گمام ميرود كه جزء اذان نبوده و اضافه شده است.

و هركس به آرامى خاطر احاديث اذان را در صحاح مطالعه كند بهمين نتيجه ميرسد. بعضيها نوشته‌اند كه موذن بدر خانه خليفه دوم آمد كه او را براى نماز صبح ببرد، و جمله فوق را بلند گفت، خليفه (رض) انرا پسنديد و در اذان صبح‌