شايد جمعى از ماديها بين علل قريبه و علل بعيده اشتباه كرده باشند كه استناد اشياء را بخداوند منكر شده‌اند بلى اتش در مثال اول علت قريب و مباشر سوزانيدن كاغذ است و شما كه كاغذ را انداخته‌ايد علت متوسط و كسى كه كاغذ را بشما داده است علت بعيد و هكذا تا بخدا ميرسد كه حضرت آدم را آفريده و همع علتهاى وجود شما و كاغذ و اتش ولو بهزاران واسطه به او منتهى ميشود علت بعيد و اول ميباشد. بلى رشته اسباب و مسببات تمام اشياء بخداوند كه خالق غير مخلوق و مؤثر غير متأثر است برميگردد و از اينجا است كه دانشمندان كامل مسلمانها ميگويند استناد اشياء بعلل مادى وبعلة العلل كه خداوند است اشكالى ندارد چون اين علل طولى هستند نه عرضى در پايان توجه شما را بيك مطلب ديگر نيز جلب ميكنم و ان اينكه استناد حوادث بخداوند (ج) از دو جهت درست است.

يكى اينكه بحكم بطلان دور و تسلسل و به اتفاق موحدين و ماديين بر اينكه رشته علل و معلولات (اسباب و مسببات) لايتناهى نبوده و بايد بعلة العلل منتهى شود كه همان خداوند جهان است قل الله خالق كل شى‌ء

دوم اينكه همه موجودات امكانى در اغاز و ادامه (حدوث و بقا) خود محتاج به افاضه لحظه بلحظه بواجب الوجود مى‌باشند مانند احتياج حركت پنكه به قوه برق، تمام علل و اسباب در ذات و صفات و تأثيرات خود لحظه بلحظه بخداوند محتاج هستند و خاصيت ذاتى ممكن الوجو همين است كه تفصيل ان در فلسفه و كلام بيان گرديده است.