و البته موضوع محتاج به تفصيل و بيان است و ما در كتاب متافيزيك از نظر رئاليزم كه شايد در سال ١٣٥٥ تأليف شده باشد و تاكنون دو مرتبه در مشهد مقدس چاپ شده است در اين مسايل بحثى نموده‌ايم.

(س- ٢٢): از مطالعه ايات قرآن كريم بدست مى‌آيد كه اديان اسمانى غالبا مورد قبول اكثريت انسانها واقع نشده است و بسخن ديگر انبياى الهى صلوات الله عليهم در اين راه شكست خورده‌اند و يا بطور كامل بهدف خود نرسيده‌اند و اكثريت انسانها با انان مخالفت نموده‌اند يا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ. وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ. وَ ما أَكْثَرُ النَّاسِ وَ لَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ‌ و چند آيه ديگر، در اين مورد نظر شما چيست؟

جواب‌: بلى استظهار شما از قرآن مجيد درست است و انچه كه از قرآن مجيد بدست مى‌آيد علت اين موضوع چند چيز ميباشد

الف: علاقه اكثريت انسانها بمحسوسات بيشتر از معقولات است چون تعقل مرتبه رشد انسانيت است و لذا مردم به بتهاى محسوس خود از قبيل سنگ و چوب تراشيده و يا ساخته شده از آرد و خرما و غيره و يا از فلزات و يا ماه و خورشيد وستاره بيشتر مانوس مى‌شدند تا بخداى يگانه غير محسوس حتى. ماديين امروزى نيز چنين‌اند و انچه كه محسوس نباشد نمى پذيرند.

ب: زنده شدن مردگان در قيامت مورد انكار شديد جمع زياد واقع مى‌شد كه‌