علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦ - سرمقاله
١. و أخرج ابن سعد، و البیهقی، عن اُم کلثوم بنت أبی بکر قالت: کان الرجال نهوا عن ضرب النساء ثم شکوهن إلی رسول الله٦ فخلی بینهم و بین ضربهن، ثم قال: و لن یضرب خیارکم؛[١]
ام کلثوم دختر ابوبکر میگوید: مردان از زدن زنان، منع شدند. پس از مدّتی به پیامبر٦ شکایت کردند. پیامبر به آنان اجازه داد؛ ولی فرمود: مردان نیک، هرگز زنان را کتک نمیزنند.
٢. و اخرج عبدالرزاق عن عائشه، عن النبی٦ قال: أما یستحیی أحدکم أن یضرب امرأته کما یضرب العبد؟ یضربها أول النهار ثم یضاجعها آخره؟!.[٢]
عایشه از پیامبر٦ نقل میکند که فرمود: شما مردان، حیا نمیکنید که زنانتان را چون بردگان، کتک میزنید؟ روز، آنها را کتک میزنید و شب با آنان به یک بستر میروید؟!
سه. عکس العمل زنان در برابر روایتهایی که ظاهری ضدّ زن دارند، از قرن اول اسلام، به ثبت رسیده است:
تعدادی از ایرادهای عایشه بر صحابه، در زمینۀ نقل احادیث مربوط به زن از سوی ایشان است.
در کتابی که زرکشی با عنوان الاجابة لإیراد ما استدرکته عایشة علی الصحابة نوشته و در آن، ایرادها و استدارکهای عایشه بر صحابه را برشمرده، از مجموع هفتاد و شش نقد و ایراد عایشه بر صحابه، سیزده مورد[٣] به حوزۀ مسائل زنان برمیگردد که برخی از آن موارد، عبارتاند از:
١. قال أبو داوود الطیالسی فی مسنده: حدثنا محمد بن راشد، عن مكحول قال: قیل لعائشة: إنّ أبا هریرة یقول: قال رسول الله٦: «الشؤم فی ثلاثة: فی الدار، و المرأة، و الفرس».
فقالت عائشة: لم یحفظ أبو هریرة: إنه دخل ورسول الله٦ یقول: «قاتل الله الیهود!
یقولون: إن الشؤم فی ثلاثة: فی الدار، و المرأة، و الفرس». فسمع آخر الحدیث، و لم
یسمع أوله؛[٤]
ابو هریره میگوید: رسول خدا٦ فرمود: شومی و بدشگونی در سه چیز است: خانه، زن و اسب. عایشه گفت: ابو هریره حدیث را درست حفظ نکرد. او وارد شد و پیامبر٦ داشت میفرمود: «خداوند، یهود را بکشد که میگویند: شومی در سه چیز است: خانه، زن و اسب». ابو هریره آخر حدیث را شنید؛ ولی اولش را نشنید.
٢. قال أبوحاتم ابن حبان فی صحیحه: أخبرنا محمد بن الحسن: حدّثنا قتیبة: حدّثنا حرملة بن یحیی قال: حدّثنا ابن وهب: حدّثنا یونس، عن ابن شهاب: حدّثتنی عمرة بنت عبد الرحمن: أنّ
[١]. الدر المنثور، ج ٤، ص ٤٠٤، ذیل آیۀ ٣٤ سورۀ نساء.
[٢]. همان، ص ٤٠٥.
[٣]. ر.ک: الاجابة لإیراد ما استدرکته عایشة علی الصحابة، ص ١١٧، ١٢١، ١٢٤، ١٢٨، ١٢٩، ١٣٥، ١٣٧، ١٤٣، ١٥٢، ١٥٨، ١٦٣، ١٦٩ و ١٧٤.
[٤]. الاجابة لایراد ما استدرکته عایشة علی الصحابة، ص ١٢٤.