واكنش نامناسب به خوشايند و ناخوشايند زندگي از عوامل مهم در مشكلات روحي و رواني است كه مورد توجه دين قرار گرفته است. چگونگي كنترل اين دو موقعيت و ايجاد تعادل در فرد، از پرسش‌هاي مهم در اين موضوع است. در اين ميان، «زهد» از مفاهيم اساسي در اخلاق اسلامي است كه در هر دو موقعيت، كارايي داشته و موجب تعادل فرد شده و واكنش مناسب را تضمين مي‌نمايد. بنا بر اين، يكي از عوامل سلامت روان، «تنظيم زهد» است. زهد يعني بي‌رغبتي به دنيا و دل‌بستگي نسبت به آخرت؛ اما چگونه؟بر اساس آموزه‌هاي دين، راهبرد تنظيم رغبت را «شناخت و يقين» تشكيل مي‌دهد. شناخت صحيح دنيا و آخرت سبب مي‌شود كه انسان از دنيا دل بركَنَد و به آخرت دل بندد.

کلید واژه‌ها: موقعيت خوشايند و ناخوشايند، حسرت و افسوس، فرح و بدمستي، زهد، سلامت روان، تنظيم رغبت، دنياشناسي، آخرت‌شناسي.

تبيين مسأله

زهد به معناي «بي‌رغبتي» است؛[٢] نه ترک دنيا. از اين رو، در روايات تأکيد شده که زهد به معناي حرام کردن حلال دنيا و ترک مال[٣] و پوشيدن لباس‌هاي خشن و خردن غذاهاي خشک[٤] نيست. زهد به معناي

[١] دانشجوي دكتري دانشكده علوم حديث.

[٢]. سورۀ زمر، آيۀ ١٧.

[٣]. الكافي، ج١، ص٣.

[٤]. الوافي، ج١، ص٩٧.