علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧١ - قاعده شناخت صحابه پيامبر با محوريت احاديث پيامبرم
همچنين، به پيروي از قرآن، منافقان را هم در ميان اصحاب باور دارند كه خداي متعال در آيات متعددي به بدگويي و مذمتشان پرداخته و از جمله فرموده است:
Gوَمِمَّنْ حَوْلَكُم مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمـَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَاتَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُم مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍF.[١]
در ميان آنها اشخاصي بودهاند كه خدا از تهمتزدنشان به حرم پيغمبر٦ پرده برداشته، آنگاه كه حرم شريف رسول خدا٦ را به انحراف اخلاقي متهم كرده بودند كه از چنان سخني به خدا پناه ميبريم.[٢] و نيز در ميانشان كساني بودهاند كه خداوند از راز درونيشان خبر داده و فرموده است:
Gوَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهـْواً انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِماًF.[٣]
اين واقعه، هنگامي اتفاق افتاد كه رسول خدا٦ در مسجد ايستاده و به خواندن خطبة روز جمعه مشغول بود. نيز در ميان ايشان كساني بودهاند كه در گردنة هرشي و هنگام بازگشت آن حضرت از غزوة تبوك،[٤] قصد جان شريفش را كردند و به ترورش قيام نمودند.
گذشته از همة اينها، تشرف به همصحبتي با رسول خدا٦، در مقام مقايسه، از همسري با آن حضرت كه بالاتر نيست؛ زيرا همسري با حضرت در بالاترين سطح از مصاحبت و صحابي بودن قرار دارد كه خداوند خطاب به ايشان ميفرمايد:
Gيَا نِسَاءَ النَّبِيِّ مَن يَأْتِ مِنكُنَّ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ يُضَاعَفْ لَهـَا الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِ وَكَانَ ذلِكَ عَلَى اللَّـهِ يَسِيراً * وَمَن يَقْنُتْ مِنكُنَّ لِلّـَهِ وَرَسُولِهِ وَتَعْمَلْ صَالِحاً نُؤْتِهَا أَجْرَهَا مَرَّتَيْنِ وَأَعْتَدْنَا لَهـَا رِزْقاً كَرِيماً * يَا نِسَاءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّسَاءِ...F؛[٥]
اى همسران پیامبر، هر كس از شما مبادرت به كار زشتِ آشكارى كند، عذابش دو چندان خواهد بود؛ و این بر خدا همواره آسان است. و هر كس از شما خدا و فرستادهاش را فرمان بَرَد و كار شایسته كند، پاداشش را دو چندان مىدهیم و برایش روزىِ نیكو فراهم خواهیم ساخت. اى همسران پیامبر، شما مانند هیچ یك از زنان [دیگر] نیستید... .
و خطاب به دو تن از ايشان ميفرمايد:
Gإِن تَتُوبَا إِلَى اللَّـهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِن تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمـُؤْمِنِينَ وَالْمـَلَائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌF؛[٦]
[١]. الجرح و التعديل، ص٧ – ٩.
[٢]. همان.
[٣]. كتاب الكبائر، ص٢٣٨.
[٤]. همان، ج٢، ص٢٠٨.
[٥]. تدريب الراوي، ج٢، ص٢١٢.
[٦]. مقدمه ابن خلدون، ص٢١٥.