را با چشم خود درست ببیند و یا از روی قرائن و دلایل، آن چیز را مطالعه کند و دربارۀ آن قضاوت کند. و اما میل به از دور دیدن این است که قوّۀ خیال و واهمه بر انسان مسلط است و میل دارد چشمها را بهم بگذارد و نبیند، میل دارد دور بایستد و شبح مبهمی ببیند و در اطرافش خیالپردازی کند. باور می‌کنید که در نظر بسیاری از مردم، مجهول و مبهم و تاریک، عظمت و فخامت و ابّهت بیشتری دارد از معلوم و روشن، هرچند آن امر معلوم در ذات خود عظیم و فخیم و باجلالت باشد؟ ! اگر بخواهند یک چیز مورد علاقۀ خود را عظیم بشمارند، دور از او می‌ایستند و او را از خود دور نگه می‌دارند که نبینند و نفهمند و مبهم ببینند و آنوقت به خیال بپردازند.

مردمی یافت می‌شوند علاقه مند به قرآن، ولی دوست نمی‌دارند عظمت اعجازآمیز این کتاب مقدس را از نزدیک ببینند، در آیات روشن این کتاب مقدس تدبّر و تفکر کنند. عظمت این کتاب در نظر آنها این است که آن را در پشت ابرها و بالای آسمانها قرار بدهند و بگویند قابل فهمیدن نیست، کسی حق مطالعه و تدبّر در آن را ندارد، فقط ائمۀ اطهار (علیهم السلام) حق دارند به قرآن نزدیک گردند؛ یعنی در نظر اینها قرآن هنگامی عظمت دارد که مجهول و مبهم باشد. نام این عادت را می‌توان میل به حرکت در تاریکی و یا خفّاش منشی گذاشت. قرآن کریم می‌فرماید:

أَ وَ مَنْ کانَ مَیْتاً فَأَحْیَیْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً یَمْشِی بِهِ فِی اَلنّاسِ کمَنْ مَثَلُهُ فِی اَلظُّلُماتِ لَیْسَ بِخارِجٍ مِنْها[١].

آیا آن که ما او را زنده کردیم و برای او نوری قرار دادیم که در روشنی آن نور- که نور عقل و علم و فهم و بصیرت است- در میان مردم حرکت می‌کند و هر چیزی را در روشنی می‌بیند، روشن بین و حقیقت بین است، مانند آن کسی است که در

[١]. انعام / ١٢٢.