حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٩ - خصوصیات حق از نظر علی علیه السلام
تجار دیده میشد به صندوقها اشاره کرد و فرمود: من یک پیشنهاد به تو میکنم که اگر عمل کنی همۀ قرضها را میدهی و آن اینکه این مردم تدریجاً به خانهها میروند و اینجا خلوت میشود و صندوقهاشان که پر از درهم و دینار است اینجا هست، همینکه خلوت شد برو و این صندوقها را خالی کن و قرضهایت را بده. عقیل گفت: برادرجان سر به سر من میگذاری، به من پیشنهاد دزدی میکنی، مگر من دزدم که بروم مال مردم بیچاره ای را که راحت در خانههای خود خوابیده اند بزنم؟ ! فرمود: چه فرق میکند که از بیت المال به ناحق بگیری و یا این صندوقها را بزنی، هر دو دزدی است. بعد فرمود: پیشنهاد دیگری به تو میکنم. در این نزدیکی کوفه شهر قدیمی حیره است و مرکز بازرگانان و ثروتمندان عمده ای است. شبانه دونفری میرویم و بر یکی از آنها شبیخون میزنیم. عقیل گفت: برادرجان من از بیت المال مسلمین کمک میخواهم و تو این حرفها را به من میزنی؟ ! فرمود: اتفاقاً اگر مال یک نفر را بدزدی بهتر است از اینکه مال صدها هزار نفر را بدزدی. چطور است که ربودن مال یک نفر اسم دزدی دارد و ربودن اموال عمومی دزدی نیست؟
علی علیه السلام در یک نامه به یکی از عمّالش مینویسد:
وَ بُؤْساً لِمَنْ خَصْمُهُ عِنْدَ اللّهِ الْفُقَراءُ وَ الْمَساکینُ وَ السّائِلونَ وَ الْمَدْفوعونَ وَ الْغارِمُ وَ ابْنُ السَّبیلِ. . . وَ اِنَّ اَعْظَمَ الْخِیانَةِ خِیانَةُ الْاُمَّةِ وَ اَفْظَعُ الْغِشِّ غِشُّ الْاَئِمَّةِ[١].
وای به حال آن کس که مُخاصم و جلوگیرش در نزد خدا فقرا و ضعفا و بیچارگان و قرض داران و راه ماندگان باشند. بالاترین اقسام خیانت، خیانت به اجتماع است و بدترین اقسام
[١]. نهج البلاغه، خطبه ٢٦.