حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٧ - رعایت جنبه های معنوی و اخلاقی در انفاق
خود بر خاک مینهند و از خداوند مسئلت مینمایند، این رو را متوجه من کنند و به من ببخشند، پس آنچه من نام «بخشش» روی آن گذاشتهام بخشش نیست، معاوضه و معامله است، در عوض بذل آبروی کسی چیزی به او بخشیدهام.
بعد فرمود: کسی که اینچنین فکری داشته باشد و منتظر باشد که محتاجان درِ خانهاو را بزنند و یا در کوچه و بازار جلو او رابگیرند تا او دست کمک به سوی آنها دراز کند، او در دعای خود هنگامی که میگوید: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِنات دروغگو است، زیرا کسی که از کوچکترین متاع دنیوی نسبت به دیگران بخل بورزد چگونه ممکن است به آسانی برای دیگران تمنای بهشت و سعادت ابدی نماید؟.
در قرآن کریم، سوره مبارکه بقره، آیات زیادی هست در موضوع انفاق مال در راه خدا. انفاق و کمک به مستمندان و مصیبت زدگان و بلادیدگان در دنیا همیشه بوده و هست. موضوعی که قرآن مجید به آن اهمیت میدهد رعایت جنبههای معنوی و اخلاقی است، زیرا اگر رعایت جنبههای روحی نشود ممکن است زیان یک عمل از فایدهاش بیشتر باشد. جنبههای روحی که باید رعایت شود بعضی مربوط به افراد انفاق کننده است و بعضی مربوط به روح افراد مستمند و بیچارهای است که میخواهند از آن کمکها بهره ببرند. جنبه مربوط به روحیه انفاق کنندگان این است که باید خالی از هر نوع ریا و تظاهر و خودنمایی باشد، باید صرفاً جنبه همدردی داشته باشد، باید عمل انفاق صرفاً منبعث از ایمان و وجدان زنده و حساس شخص بوده باشد، که پیغمبر اکرم فرمود: «مثَل مسلمانان از لحاظ همدردی و حساسیت نسبت به یکدیگر مثَل یک بدن است که چون عضوی به درد میآید همه اعضای دیگر با تب و بیخوابی اظهار بیتابی میکنند.» عملی که منبعث از ریا و تظاهر باشد ضررش از فایدهاش بیشتر است. این است که قرآن مجید هرجا نام انفاق میبرد کلمه فی سبیل اللَّه را با آن توأم میکند؛ یعنی