حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠ - خصوصیات حق از نظر علی علیه السلام
اَحْرارُکمْ وَ سُمَحاؤُکمْ؟ وَ اَیْنَ الْمُتَوَرِّعونَ فی مَکاسِبِهِمْ وَ الْمُتَنَزِّهونَ فی مَذاهِبِهِمْ[١].
این زمان زمانی است که خیر پشت کرده و شر رو آورده و راه طمع شیطان باز شده، قدرت شیطان زیاد شده و فریبش عمومیت پیدا کرده و شکارش آسان شده. به هر طرف میخواهی نظر بینداز و ببین، آیا جز ناهمواریها و ناهماهنگیها خواهی دید؟ از یک طرف فقرایی میبینی که در چنگال مهیب فقر و تنگدستی دست و پا میزنند و از طرف دیگر ثروتمند کافرنعمت و ناسپاس و بخیلی میبینی که منع حقوق الهی را وسیلۀ جمع مال قرار داده، و یا گوشهای سنگین میبینی که سخن حق در آنها اثری ندارد. کجا رفتند خوبان و صالحین شما، کجایند آزادگان و باگذشتها و فداکارها؟
علی علیه السلام که به خلافت رسید، نطقهای افتتاحیهاش در اطراف همین موضوعات دور میزد. برنامۀ دولت حضرتش اصلاحات داخلی در همین زمینهها بود، زمینۀ سکرات نعمت و بوائق نقمت. مخالفین حضرت راهی و بهانهای برای مخالفت نداشتند جز موضوع خون عثمان که آن را بهانه کنند و کردند. امیرالمؤمنین در دورۀ خلافتش مورد دو اتهام واقع شد که در هر دو آنها از همۀ مردم بریتر از آن اتهامها او بود، و عجبتر اینکه متهم کنندگان همانهایی بودند که خودشان مسئول مستقیم آن دو تهمت بودند. آندو یکی داستان قتل عثمان و یکی داستان حَکمین بود.
در داستان قتل عثمان هیچ کس به اندازۀ امیرالمؤمنین سعی نکرد برای خواباندن فتنه. چیزی که بود، سخن حضرت و پیشنهادهای
[١]. نهج البلاغه، خطبه ١٢٧.