حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢١ - خصوصیات حق از نظر علی علیه السلام
حضرت مورد قبول قرار نگرفت. در ضمن یک نامه در جواب معاویه که آن حضرت را به این کار متهم میکرد، مینویسد: فَاَیُّنا کانَ اَعْدی لَهُ وَ اَهْدی اِلی مَقاتِلِهِ؟ اَمَنْ بَذَلَ لَهُ نُصْرَتَهُ فَاسْتَقْعَدَهُ وَاسْتَکفَّهُ اَمْ مَنِ اسْتَنْصَرَهُ فَتَراخی عَنْهُ وَ بَثَّ الْمَنونَ اِلَیْهِ حَتّی اَتی قَدَرُهُ عَلَیْهِ؟ کلاّ وَ اللّهِ «لَقَدْ عَلِمَ اَللّهُ اَلْمُعَوِّقِینَ مِنْکمْ وَ اَلْقائِلِینَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَیْنا وَ لا یَأْتُونَ اَلْبَأْسَ إِلاّ قَلِیلاً[١]» [٢] میفرماید: تو امروز مرا متهم میکنی و مرا میخواهی مسئول قتل او قلمداد کنی. آیا از ما دو نفر آن کس که با کمال حسن نیت دربارۀ عثمان خیرخواهی کرد و او خودش نخواست بپذیرد و او را دعوت به سکوت کرد، مسئول خون عثمان است و یا آن کس که عثمان از او کمک خواست و او کمک نکرد چون دید از کشتۀ عثمان بهتر میتواند بهرهبرداری کند؟
عثمان را نگذاشتند پیشنهادهای امیرالمؤمنین را بپذیرد ولی عثمان مکرر از معاویه کمک خواست و معاویه چون خودش را از لحاظ تجهیزات آماده میدید و موقع را برای زعامت و زمامداری شخص خودش مناسب میدید، به تقاضاهای پی درپی عثمان ترتیب اثر نداد و منتظر بود که کی خبر مرگ عثمان برسد که بهانه به دست او بیفتد. در یک نامۀ دیگر، امیرالمؤمنین به معاویه مینویسد: فَاِنَّک اِنَّما نَصَرْتَ عُثْمانَ حَیْثُ کانَ النَّصْرُ لَک وَ خَذَلْتَهُ حَیْثُ کانَ النَّصْرُ لَهُ [٣]. تو آن وقت که اگر اقدام میکردی به نفع او بود نامی از نصرت او نبردی اما وقتی که نام او سبب پیشرفت کار خودت میشد فریاد وا عثماناه بلند کردی.
باز علی علیه السلام این جمله را مکرر میفرمود: وَ اِنَّهُمْ لَیَطْلُبونَ حَقّاً هُمْ تَرَکوهُ وَ دَماً هُمْ سَفَکوهُ [٤]اینها حقی را مطالبه میکنند که خودشان ترک
[١]. اقتباس از آیه ١٨ سوره احزاب.[٢]. نهج البلاغه، نامه ٢٨.[٣]. همان، نامه ٣٧.[٤]. همان، خطبه ٢٢ و ١٣٥.