حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥٢
عقیده را فراهم کنند، و همچنین مقتضی نیست که آدمی در همه جا احساسات خود را آشکار کند. از آداب معاشرت این است که اگر انسان غم و غصهای دارد آن را از چهره خود ظاهر نسازد و موجب ملال خاطر دیگران نگردد.
آن چیزی که نقص است و نام نفاق و دورویی دارد این است که آدمی از همین قدرت و استعداد خود برای فریب دادن و گمراه ساختن و گول زدن دیگران استفاده کند. پس نفاق و دورویی در عین اینکه از مختصات انسان است کمال انسانی نیست، بلکه یک نوع سوء استفاده از یک استعداد انسانی است.
متأسفانه بسیاری از مردم دچار این اشتباه هستند، نفاق و دورویی و مکر و خدعه را یک امتیاز برای خود میشمارند و به آن نام «زرنگی» میدهند، صداقت و صراحت و یک رویی را از کم شعوری میشمارند، گمان میکنند که با مکر و خدعه و نفاق بهتر میتوان با عوامل حیات هماهنگی کرد و پیش رفت، غافل از اینکه طبع عالم بر درستی و صداقت است، آن کس که با خدا مکر کند خداوند فوق همه مکرکنندگان است. قرآن کریم همواره از راستی و صداقت و صراحت دم میزند و با ندای بلند میفرماید که مکر و نیرنگ و نفاق- با همه پیشرفتهای موقت- محکوم به شکست خوردن است، روزگارْ بساط نیرنگ و دورویی را درهم میپیچد و شیشه نفاق را میشکند، اساس عالم بر حقیقت است نه بر مَجاز، و نمیتوان نظام راستین جهان را به بازی گرفت و با فلک حقّه باز بنیاد مکر نهاد:
فردا که پیشگاه حقیقت شود پدید | شرمنده رهروی که عمل بر مَجاز کرد | |