کلمات امیرالمؤمنین بحثهای زیادی است راجع به انواع حقوقی که در جامعۀ بشری هست، راجع به اینکه «حق» یک مطلب عمومی است، له یک دسته و علیه دستۀ دیگر وضع نشده، له هرکس هست علیه او هم هست و علیه هرکس هست له او هم هست، هرجا که حقی است وظیفه‌ای هم پهلوی او وجود دارد، این طور نیست که حق مال بعضی و وظیفه به عهدۀ بعضی دیگر باشد.

از جمله مسائلی که در کلمات امیرالمؤمنین نسبتاً زیاد مورد عنایت است سیاست مخصوص و روش خاص ادارۀ اجتماع است که خودش پیروی می‌کرده، یعنی همان روش صاف و صادقانه و بی غلّ و غش و خالی از مکر و خدعه و فریب و نفاقی که در ادارۀ امور داشت و حاضر نبود به هیچ قیمتی نیرنگ و فریب و خدعه را در کار خود دخالت دهد. بعضی از این موضوعات، شایسته است از روی دقت و توجه به همۀ جوانب کلام آن حضرت تفسیر و توجیه شود. بسیار دیده شده که کسانی گوشه ای از کلمات آن حضرت را گرفته اند و بدون توجه به سایر کلمات حضرت و بدون توجه به طرز عمل و سیرت آن حضرت، به یک نحوی تفسیر کرده اند که با روح تعلیمات آن حضرت سازگار نیست. ان شاء اللّه در این سه چهار شب دیگر که این سخنرانی هست هرشب یکی از این موضوعات را که احتیاج به توضیح و تفسیر دارد موضوع سخن قرار می‌دهیم.

از جمله چیزهایی که در زندگی امیرالمؤمنین کاملاً نمایان است آن هماهنگی و همعنانی قول و عمل است. امیرالمؤمنین قبل از آنکه سخنور خوبی باشد و مثلاً خوب در اطراف زهد و تقوا سخنوری کند، خودش در منتهی درجۀ زهد و تقوا و تنزّه بود، و همچنین پیش از آنکه در اطراف حالات قلب و معانی لطیف عرفانی حرف بزند خودش عملاً سالک و عارف و صاحبدل و روشن ضمیر بود. علی در اطراف مصالح عالیه