حکمت‌ها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٦ - تعصب باطل

عبارت دیگر نمی‌توان گفت مورد استعمال و به کار زدن امور معنوی وقتی است که انسان در رنج محرومیتهای مادی بسر می‌برد و از معنویات به عنوان یک مسکن استفاده می‌کند؛ علت این امر چیزهای دیگر است. اجازه می‌خواهم قبلاً مقدمۀ مختصری عرض کنم. در قرآن کریم تعبیر «حجاب» و یا «غلاف» برای دلها و روحها زیاد آمده است:

وَ إِذا قَرَأْتَ اَلْقُرْآنَ جَعَلْنا بَیْنَک وَ بَیْنَ اَلَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً [١].

وَ مِنْهُمْ مَنْ یَسْتَمِعُ إِلَیْک وَ جَعَلْنا عَلی قُلُوبِهِمْ أَکنَّةً أَنْ یَفْقَهُوهُ وَ فِی آذانِهِمْ وَقْراً [٢].

وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُکرَ بِآیاتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْها وَ نَسِیَ ما قَدَّمَتْ یَداهُ إِنّا جَعَلْنا عَلی قُلُوبِهِمْ أَکنَّةً أَنْ یَفْقَهُوهُ وَ فِی آذانِهِمْ وَقْراً [٣].

واقعاً هم می‌بینیم که گاهی حالتی در دل پیدا می‌شود که حالت رقّت و خشوع نسبت به حق از میان می‌رود، انسان مظالم فجیع مرتکب می‌شود و متأثر نمی‌شود، مواعظ و نصایح تأثیر نمی‌کند، در اثر تکرار ارتکاب جرم و گناه قسوت قلب پیدا می‌شود، و یا انسان در اثر تعصب حالتی در روحش پیدا می‌شود که سخن حق را نمی‌پذیرد به این معنی که پردۀ تعصب اجازۀ ورود به دل و تصور و تصدیق نمی‌دهد. یک سلسله حالات که به منزلۀ پرده‌ها و حجابها و غلافهای روحی است زیاد است. همان طوری که قسوت و تعصب دیوار و پرده است، خیال و وهم به نوبۀ خود یک دیوار و پردۀ ضخیم دیگری است. در اطراف این آخری