حق اليقين - علامه مجلسى - الصفحة ٤٢٣ - فصل هشتم در بيان حشر وحوش است
براى خود و اميدواريم از براى او رحمت را و ميترسيم بر او عقاب را.
مؤلف گويد گويد كه گويا اين سه قسم در گناه مؤمنان است زيرا كه كافران را در دنيا و آخرت هر دو عقاب مينمايند و خوف سيم بر او باعتبار احتمال اخلال بشرايط توبه است و الا بر حقتعالى واجب است قبول توبه بسبب وعدهاى كه فرموده است و در احاديث معتبره بسيار از طرق عامه و خاصه منقولست كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه در قيامت چهار كس سوار خواهند بود من بر براق و برادرم صالح بر ناقه خدا كه قوم او آن را پى كردند و دخترم فاطمه عليها سلام بر ناقه غضباى من و على بن ابى طالب عليه السّلام بر ناقههاى بهشت و در بعضى از روايات بجاى فاطمه عم من حمزه سيد الشهداء بر ناقه غضبا و در اخبار مانع الزكاة وارد شده است كه هر كه زكاة انعام را ندهد و بميرد حقتعالى او را در صحرائى محشور گرداند كه هر صاحب نيشى به نيش خود او را بگزد و هر صاحب سمى بر روى او راه رود و ابن بابويه بسند معتبر روايت كرده است كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ناقهاى ديد كه پايش را بستهاند و بار بر پشت آنست فرمود كجا است صاحب اين ناقه بگوئيد مهيا باشد كه اين ناقه در قيامت با او خصومت خواهد كرد و از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه هر شترى كه سه حج و بروايت ديگر هفت حج بر آن بكنيد آن را از چهار پايان بهشت ميگردانند و از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم منقولست كه نيكو گردانيد قربانيهاى خود را كه مركب خود شما خواهد بود در صراط و ايضا مروى است كه اسبان غازيان در دنيا اسبان ايشانست در بهشت و از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه از بهايم در بهشت نميباشد مگر حمار بلعم باعور و ناقه صالح و گرگ يوسف عليه السّلام و كلب اصحاب كهف و از اين باب اخبار بسيار است پس از ظواهر اخبار و آيات مستفاد ميشود كه وحوش محشور ميشوند و تدارك ظلمها كه بر ايشان واقع شده است ميكنند و بعضى از حيوانات ديگر از براى بعضى از مصالح زنده ميشوند و بعضى مانند ناقه صالح و آنها كه مذكور شد داخل بهشت ميشوند و آنها بثواب مكلفان برمىگردد و محشور شدن جميع حيوانات و عاقبت آنها كه محشور ميشوند و ملائكه داخل بهشت ميشوند و شياطين داخل جهنم ميشوند مگر نادرى از ايشان كه ايمان آورده باشند چنانچه از بعضى روايات شاذه ظاهر ميشود و عاصيان داخل جهنم ميشوند و مؤمنان مثابند بايمان و اعمال صالحه اما خلاف است كه ايشان داخل بهشت ميشوند يا در اعراف ميباشند اكثر را اعتقاد آنست كه داخل بهشت ميشوند و درجات ايشان پستتر است از درجات بنى آدم و بعضى گفتهاند ثواب ايشان در اعراف خواهد بود و على بن ابراهيم گفته است كه از عالمى پرسيدند از مؤمنان جن كه آيا داخل بهشت ميشوند فرمود نه و ليكن حظيرههاى بسيار هست