ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٣٢ - مقصود
و در حديث وارد شده كه رسول خدا ٦ فرمود: چون شب معراج بآسمانها رفتم، موسى بن عمران را ديدم مردى بلند قد با موهاى پيچيده كه گويا از مردم قبيله شنوه[١] بود، و عيسى بن مريم را ديدم مردى با اندامى متوسط متمايل به سرخى و سفيدى و موهاى فروهشته- بر خلاف پيچيده-.
و بنا بر اين مقصود آنكه بپيامبر ٦ وعده داده شد كه پيش از مرگ با موسى ملاقات خواهى نمود. و بر اين تفسير، «مجاهد و سدى» هم موافق است.
پارهاى گويند: يعنى تو در شك نباش كه در قيامت موسى با تو ملاقات كند. از «زجاج» آمده كه پارهاى گفتهاند: يعنى تو در شك نباش كه موسى كتاب تورات را ديده- و ما بر او فرستاديم-.
پاره ديگر گويند: يعنى تو در شك نباش كه موسى آزارهايى از ملت خود ديده و اين تفسير موافق گفتار «حسن» باشد پس مقصود آنست كه تو نيز آزارهايى در راه تبليغ احكام اسلامى خواهى ديد و در اين امر شكى نيست.
(وَ جَعَلْناهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ): و قرار داديم موسى را رهبرى براى بنى اسرائيل و اين تفسير موافق قول «قتاده» بوده، اما از «حسن» آمده كه يعنى ما كتاب تورات را هدايت براى آنان قرار داديم.
(وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا): و قرار داديم از ايشان- بنى اسرائيل- پيشوايانى كه بسبب آنان هدايت يافته و كارهاى شايسته انجام دهند و اين گفتار «قتاده» مىباشد، لكن پارهاى معتقدند كه مقصود پيامبران بنى اسرائيل است كه مردم را براه مستقيم حق دعوت مينمودند.
(لَمَّا صَبَرُوا): چون كه شكيبايى نمودند رهبران الهى واقع شدند.
(وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ): و بودند- آن رهبران- به آيتهاى خدا يقين داشته و هرگز در آنها شك نمىنمودند.
[١]- شنوه: قبيلهاى از مردم يمن مىباشند كه بر اثر خصوصيات محيطى موهاى سر و تن آنان پيچيده است.