ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠٨ - مقصود
جاى دارد- بلكه مقصود اطاعت از فرمان خدا در آن سامان است-.
و بنا بر اين تفسير آيه چنين است: كه ملائكه براى انجام امور عالم يا آوردن وحى فرود ميآيند و سپس باز ميگردند كه تمام رفت و برگشت در يك روز انجام مىيابد در صورتى كه براى افراد بشرى پانصد سال رفت و پانصد سال برگشت و مجموع هزار سال خواهد بود.
و اين تفسير مطابق قول «ابن عباس، حسن، ضحاك، قتاده، جبائى» است اما «مجاهد» از بعضى نقل كرده كه مقصود آنست كه خداوند امور هزار سال جهان را در يك روز بملائكه مربوطه دستور ميدهد و از پايان هزار سال، در يك روز هزار سال دوم و بهمين ترتيب تا سر آمد جهان.
و از «ابن عباس» تفسير ديگرى روايت شده و آن اينكه خداوند جهان دنيا را با اراده خويش تدبير فرموده و قضا و قدر در امور جهان را تا سر آمد آن فرو فرستاده و سپس جهان بسوى او بازگشت نموده و دنيا پايان مىيابد و حكومتهاى جهان مادى تمام ميگردد، و آن روز قيامت است كه همه محكوم اراده پروردگار جهان خواهند بود و در يك روز كه مدتش هزار سال است پرونده اعمال بندگان بررسى مىشود.
بنا بر اين مدت مذكور مدت روز قيامت مىباشد.
و اما آيه شريفه ديگر كه فرموده(فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ) روزى كه مدتش پنجاه هزار سال است، اين مدت براى كفار منظور گرديده. زيرا مردم در قيامت در شرائط مختلفه خواهند بود.
پارهاى گويند: زمان اول مدت مسافت رفتن و برگشتن ملائكه از زمين تا آسمان اول بوده و زمان دوم مسافت آنان تا آسمان هفتم است.
(يعنى در يك روز تمام اين مسافتها را ملائكه مىپيمايند گو اينكه افراد بشر بمدت هزار سال تا آسمان اول و پنجاه هزار سال تا آسمان هفتم بپيمايند).
پارهاى ديگر گويند: هزار سال براى رفت و برگشت به آسمان و پنجاه هزار سال طول يك روز قيامت خواهد بود.