ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨١ - دليل
خوب است پاداش عمل كنندگان. آن مردمى كه شكيبايى ورزيده و بر پروردگار خويش توكل نمودند. بسا جنبندهاى كه بر نميدارد روزى خويش را، خداوند است كه روزى او و شما را ميدهد و اوست شنواى دانا.
قرائت:
ترجعون: «يحيى» از «ابى بكر و هشام» نقل كرده كه به «ياء» «يرجعون» و بقيه با «تاء» خواندهاند.
لنبوئنهم: «اهل كوفه» بجز «عاصم» آن را «لنثوينهم» به «ثاء» و بقيه «لنبوئنهم» به «باء» قرائت نمودهاند.
لنبوئنهم: «اهل كوفه» بجز «عاصم» آن را «لنثوينهم» به «ثاء» و بقيه «لنبوئنهم» به «باء» قرائت نمودهاند.
دليل:
«ابو على» گويد كسانى كه «يرجعون» به «ياء» خواندهاند براى آنست كه جمله قبلش به لفظ «غيبت» است و اما افرادى كه آن را «ترجعون» به (خطاب) خواندهاند گويند كه درست است جمله قبل به لفظ غيبت است ولى اين لفظ منتقل شده به خطاب مانند آيه شريفه(إِيَّاكَ نَعْبُدُ) بعد از جمله(الْحَمْدُ لِلَّهِ) كه از غيبت به خطاب انتقال يافته است.
و دليل كسى كه «لنبوئنهم» به «باء» خوانده آيه شريفه «و لقد بوأنا بنى اسرائيل مبوء صدق» و آيه شريفه(وَ إِذْ بَوَّأْنا لِإِبْراهِيمَ مَكانَ الْبَيْتِ) ميباشد و «لام» در اينجا زايده است مثل آيه شريفه «ردف لكم» (كه لام زايده است) و ممكن است در تقدير «بوأنا لدعاء ابراهيم ع» باشد و مفعول محذوف باشد و تقديرش «بوأنا لدعائه ناساً مكان البيت» است. و دليل كسى كه «لنثوينهم» خوانده آيه شريفه(وَ ما كُنْتَ ثاوِياً فِي أَهْلِ مَدْيَنَ) يعنى نبودى تو سكونت كنى بين اهل (مدين) و در كنار آن ملت زندگى نمايى.
«اعشى» گفته:
|
اثوى و قصر ليله ليزودا |
و مضى و اخلف من قتيلة موعدا |
|
يعنى (شب در آنجا) بيتوته كرده و ماند تا كامى دهد اما چه كوتاه كرد شب را و رفت و با معشوقهاش «قتيله» وعدهگاهى گذارد.