٤. اعتکاف، هم‌سطح محبوب‌ترین عبادات: اعتكاف در كنار عباداتي همچون نماز و حج آمده كه بافضيلت‌ترين اعمالند[٣٧٤]. در حقيقت، اين عمل در شمار آن عبادات قرار گرفته است.

از این نکات می‌توان استفاده کرد که اعتکاف، عملی مشروع بوده و دارای فضیلتی بزرگ است.

دومین آیه‌اي که دربارة اعتکاف مصطلح سخن گفته، آیة ١٨٧ سوره «بقره» است:

أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى‌ نِسائِكُمْ هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتابَ عَلَيْكُمْ وَ عَفا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَ ابْتَغُوا ما كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ... و در حالى كه در مساجد معتكف هستيد با زنان آميزش نكنيد. اين‌ها حدود خداست، به آن‌ها نزديك نشويد. خدا اين‌گونه آياتش را براى مردم بيان مى‌كند، تا [از مخالفت اوامر و نواهى او] بپرهيزند.

مفسران اتفاق‌نظر دارند که قسمت پاياني آیه دربارة اعتکاف رایج در اسلام است. در اين آيه، اعتكاف در كنار صوم، كه از فروع مهم ديني است، ذكر شده و بيان آيه به گونه‌اي است كه اعتكاف را از فروعات صوم به حساب آورده است.[٣٧٥]

نكتة دوم، بيان چند حكم شرعي دربارة اعتكاف در جمله‌ای كوتاه است. حكم اول اين‌كه در اعتكاف، روزه گرفتن واجب است و احكام روزه در اين‌جا نیز وجود دارد. حكم دوم، انجام اعتكاف در مسجد و حكم سوم، ممنوعیت مباشرت با زنان در حال اعتكاف است؛ علاوه بر اين‌ها، مشروعيت و عباديت اعتكاف با اين آيه ثابت مي‌شود.

در انتهای آیه عبارت: تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا ‌َقْرَبُوها آمده که بر اساس آن، واجبات

[٣٧٤]. ر.ک: همان، باب فضل الحج و العمره و ثوابهما، ج ٤، ص٢٥٢ و باب فضل الصلاة، ج٣، ص٢٦٤.

[٣٧٥]. ر.ک: المقنعه، باب الصیام، ص٢٩٣.