روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٢٢ - روزشمار جنگ چهار شنبه ١٣ مهر ١٣٦٢ ٢٧ ذیحجه ١٤٠٣ ٥ اکتبر ١٩٨٣
یاسین رمضان درمورد ابعاد اقتصادی جنگ عراق و ایران گفت: «تردیدی نیست که ما ازنظر مالی دوران سختی را گذرانده ایم. هزینه جنگ با ایران و رفتار سوریه که لوله نفت رسانی ما را قطع کرده اند علل اصلی این مشکلات بوده است و عراق هرگز این رفتار سوریه را فراموش نخواهد کرد، ولی درعین حال عراق از هیچ کس پول دریافت نمی کند، کشورهای دیگر به مساعدت ما پرداخته اند و این امری طبیعی است. ... حتی در این شرایط مشکل مالی و اقتصادی، عراق پیش بینی های لازم را کرده است. شما باید بدانید که عراق جنگ طلب نیست، ولی اگر دستیابی به صلح ممکن نباشد عراق آماده است که جنگ با ایران را تا ١٠ سال یا بیشتر ادامه دهد.»[١]
١
نشریه پترلیوم اینتلیجنس در گزارشی پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز را، که تهدیدی ازجانب ایران می باشد، بررسی کرده است.
خبرگزاری کویت از لندن گزارش داد: هفته نامه پترلیوم اینتلیجنس در شماره اخیر خود پیش بینی کرده است اگر تهدید ایران مبنی بر بسته شدن تنگه هرمز عملی شود، عبور حدود ٨ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه یادشده متوقف خواهد شد.
این نشریه افزوده است: «اگر تنگه هرمز بسته شود می توان به سرعت ترتیبی داد که ٥/٤ میلیون بشکه نفت در روز جایگزین آن شود، ولی بااین حال کمبود باقیمانده، ٩ درصد از مصرف جهان آزاد را تشکیل می دهد.» براساس این گزارش، «با بسته شدن تنگه هرمز، پادشاهی سعودی امکان صدور روزانه ٤ میلیون بشکه نفت صادراتی خود را ازطریق خلیج فارس از دست خواهد داد، اما بخشی از این ضرر [را] از خط لوله دریای سیاه هند به میزان ٨/١ میلیون بشکه جبران خواهد کرد، زیرا اکنون کمتر از یک سوم ظرفیت این خط لوله بهره برداری می شود. همچنین با بسته شدن تنگه هرمز، صادرات نفت کویت، قطر، امارات عربی و ایران کاملاً متوقف خواهد شد و لیبی و نیجریه قادر خواهند بود با افزایش روزانه ٥/١ میلیون بشکه به سهمیه صادراتی خود این ضرر را جبران کنند، ولی بعید است لیبی، که متحد ایران می باشد، به این کار اقدام کند. این گزارش حاکی است احتمال می رود با مسدودشدن این تنگه تولیدات ونزوئلا، اندونزی، الجزایر، مکزیک و احتمالاً امریکا و انگلیس افزایش یابد.»[٢]
٢
اخبار و گزارش های منتشرشده در رسانه های خبری، از بحران اقتصادی عراق حکایت می کنند.
به نوشته مجله انگلیسی اکونومیست، دولت عراق ٢١ میلیارد و ٢٠٠ میلیون دلار در سال مسیحی گذشته (١٩٨٢) واردات داشته که این رقم در مقایسه با سال پیش از آن (١٩٨١)، ٤ درصد افزایش داشته است و از این نظر این کشور در میان ١١ کشور جهان سوم، مقام سوم را دارد. این مجله ضمن مقایسه اوضاع وخیم اقتصادی عراق با کشور مقروضی مانند مکزیک آورده است: اکثر اقلام واردات را سلاح و مهمات تشکیل می دهد و این امر سبب شده این کشور با
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٠١، ١٥/٧/١٣٦٢، ص١٣، رادیو بی بی سی، ١٤/٧/١٣٦٢.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٩٩، ١٣/٧/١٣٦٢، ص١١، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٣/٧/١٣٦٢.