روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٤٢ - روزشمار جنگ جمعه ١ مهر ١٣٦٢ ١٥ ذیحجه ١٤٠٣ ٢٣ سپتامبر ١٩٨٣

سوپراتانداردها، لبنان و... اختصاص یافت. رئیس مجلس شورای اسلامی ابتدا به مناسبت هفته جنگ، تاریخچه ای تحلیلی از سه سال جنگ عراق و ایران بیان کرد؛ هاشمی رفسنجانی هدف از حمله عراق به ایران را «ساقط کردن و خفه کردن انقلاب و جمهوری اسلامی» دانست و آن را «توطئه[ای] وسیع» توصیف کرد که «امریکا و شوروی و ارتجاع منطقه با مشورت ها یا با قرارداد با آنها همراه بوده اند و یا جداگانه عمل می کردند.» وی درخصوص منافع حاصل از هجوم عراق به ایران برای دو ابرقدرت جهان و نیز کشورهای منطقه گفت: «درمورد شوروی که مشخص بود به خاطر اسلامی بودن رژیم کشور ما، ایران نمی توانست عامل آنها باشد و با پیروزی عراق محققاً به خیال آنها سیستان و بلوچستان در جنوب و در شمال نیز تا آن طرف البرز از آنها می شد. امریکا هم که وضعش روشن است چون ما آنها را مثل مگس از کشور بیرون کردیم و لانه جاسوسی اش را هم خراب کردیم و با آن جو ضدامریکایی که در ایران به وجود آمده بود، معلوم بود که امریکا حتماً کاری خواهد کرد. ارتجاع منطقه نیز که از ما می ترسید و هنوز هم می ترسند. هرچند وحشتناک نیستیم و فقط از آنها می خواهیم که امریکایی نباشند و در خدمت مردم باشند، در مسئله نفت و مسئله اسرائیل موضع درست بگیرند و خیانت نکنند و در اصل آنها از وحشتی که نسبت به صدور انقلاب داشتند و وحشتی که از مردم خودشان داشتند می ترسیدند.» هاشمی افزود: «احتمال صدور انقلاب به عراق از همه جا بیشتر بود چون از نزدیک ترین پایگاه اصلی مخالفین آنها کربلا است و اصولاً ما مبارزه بی امان علیه طغیان را از آنجا شروع کردیم و نمی شود آنجایی که امام حسین(ع) آرمیده و علی بن ابی طالب(ع) مرکز حکومتش آنجا بود، در دست حکومت فاسد صدام باشد. بنابراین، این عراقی ها طبیعتاً باید می ترسیدند و کشورهای مرتجع دیگر منطقه را نیز تحریک می کردند.»

رئیس مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: عراق در وهله نخست قصد داشت با حمله ای غافلگیر کننده جمهوری اسلامی را ساقط کند، اما تقویت مواضع دفاعی درپی عملیات های نیروی هوایی و ایستادگی نیروهای زمینی و دریایی ایران تصمیم گیران عراقی را بر آن داشت تا قسمت دوم طرح خود را به اجرا درآورند. وی فرستادن میانجی ها برای وادارساختن ایران به پذیرش آتش بس را قسمت دوم نقشه عراق خواند و هدف آن را تجزیه خوزستان و کردستان اعلام کرد. هاشمی رفسنجانی درباره شروط عراق برای آتش بس گفت: «شرایط صدام برای صلح در روزهای اول این بود که سه جزیره را به آنها پس بدهیم، شط العرب مال آنها باشد، ارتفاعاتی که گرفته اند مال آنها باشد. خرمشهر تبدیل به محمره شود و اصلاً جزیره آبادان به آنها تعلق گیرد، چون این طرف اروند بوده اند.» رئیس مجلس پذیرش شرایط عراق را ذلت بار و خطرناک توصیف و اظهار کرد: مسئولان ایران با هدایت امام خمینی نه تنها از پذیرش شروط عراق خودداری ورزیدند، سه شرط نیز برای پذیرش آتش بس تعیین کردند: