روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٦٩ - روزشمار جنگ سه شنبه ٢٩ شهریور ١٣٦٢ ١٢ ذیحجه ١٤٠٣ ٢٠ سپتامبر ١٩٨٣
پس از گزارش فرماندهان یگان های ١٧علی بن ابی طالب(ع)، ٢٧محمد رسول الله(ص) و ٣١ عاشورای سپاه، در بخش دوم جلسه فرماندهان قرارگاه های خاتم الانبیا(ص) و نجف مشکلات موجود در روند آماده سازی عملیات والفجر٥ را بررسی کردند و باتوجه به تردیدهای موجود، تمام مشکلات به همراه راه حل های ممکن بررسی و ارزیابی شد.
ابتدا سرهنگ جاودانی فرمانده ارتش در قرارگاه نجف، به تبیین دلایل اصلی مشکلات پیش آمده در طرح مانور و اختلافات درباره اجرایی شدن یا نشدن عملیات والفجر٥ پرداخت. وی اشکالات جدید را ناشی از تفاوت میان شناسایی های اولیه ابراهیم همت از کل منطقه عملیاتی دربندیخان با شناسایی هایی انجام شده پس از واگذاری مأموریت ها به دو قرارگاه تاکتیکی نجف، اعلام کرد و گفت: «شناسایی قبلی [همت] با شناسایی که این برادرها [باکری و زین الدین] انجام داده اند تطابق ندارد.» سرهنگ جاودانی با اشاره به اهمیت مسئله نبود جاده و رفع این مشکل با تدارک هوایی، نگرانی فرماندهان سپاه را بجا دانست و ضمن تأکید بر اجتناب از عمق دهی به خط پدافندی گفت: بهتر است در طرح مانور این عملیات، در یک مرحله ارتفاعات بمو و در مرحله بعد شاخ خشیک تصرف شود و تنگه سرتک هم حفظ گردد. وی برای حل هرچه سریع تر مشکلات پیشنهاد داد: «امکانات محور شیلر را برای محور دربندیخان به کار ببریم. ... ما باید روی توان دشمن حساب باز کنیم به نظر من، اگر امکان دارد با عملیات شیلر بتوانیم این منطقه را تقویت بکنیم، [چون] عملیات، عملیات مشکلی است و با مشکلات روبه رو خواهیم بود، ولی باید به فکر اجرای آن باشیم.»[١]
در ادامه تشریح مشکلات اساسی عملیات والفجر٥، عزیز جعفری فرمانده قرارگاه نجف، دوباره عمده ترین مشکل کنونی را مسئله تدارک زمینی و هوایی عنوان کرد و درمورد ضرورت تضمین هوانیروز جهت تأمین هوایی عملیات والفجر٥ افزود: این عملیات «وقتی انتخاب شد جز عملیات محدود و با تضمین موفقیت کامل بود.» از اول جنگ تا به الآن، «اتکای ما به بسیجی بوده و سلاح های سبک که در دستش بوده است، ولی الآن این طوری نیست.» ما در این عملیات «متکی به غیر از چیزی می شویم که تا الآن ما را پیروز کرد و غیر از شعار اصلی ما هست. ... چیزی هم که تا حالا جنگ به ما نشان داده است خطی را توانسته ایم بگیریم و حفظ بکنیم که جاده داشته است. به بسیجی آب و غذا رسیده، مهمات رسیده و مجروح او هم تخلیه شده است و در غیر این صورت عقب نشینی بوده است. علت اینکه می گوییم این قدر وابستگی حتی در چند روز اول هست و این تضمین باید داده بشود [این است که] نبود این تضمین مساوی با عقب نشینی است. ... باید از هوانیروز خیلی سرمایه گذاری بشود. شاید ١٠ تا هلیکوپتر هم زده بشود ... حجم کاری که اینجا می خواهد هوانیروز [انجام] بدهد و نیاز هست شاید بیش از پنج برابر والفجر٢ باشد.»[٢]
عزیز جعفری ضمن تأکید بر اینکه عملیات والفجر٤ و ٥ «حتماً باید هم زمان باشد» معتقد بود
[١] سند شماره ١٢٧٤٨/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه بررسی عملیات هوانیروز و ارزیابی عملیات والفجر٤، (قرارگاه خاتم الانبیا، ٢٩/٦/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٤٨)، صص ٧ - ٤.
[٢] همان، صص ٩ - ٨.