روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧٢ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٧ شهریور ١٣٦٢ ٣٠ ذیقعده ١٤٠٣ ٨ سپتامبر ١٩٨٣
تسلیحات و تلاش های ایران و برخی کشورهای منطقه ای و قدرت های جهانی برای جلوگیری از این معامله مخابره کردند.
به نوشته روزنامه واشنگتن پست، در جریان دیدارهای عصمت کتانی معاون وزارت امور خارجه عراق، با مقامات امریکایی، عراق از ایالات متحده خواسته است تا درزمینه پایان دادن به جنگ ایران و عراق، نقش فعال تری را ایفا کند. صدای امریکا به نقل از این روزنامه افزود: عراق از امریکا انتظار دارد که ازطریق مذاکره فشار بیشتری بر ایران وارد سازد تا این کشور با صلح موافقت کند. به گزارش این رادیو، یکی از سخنگویان وزارت امور خارجه امریکا بدون اشاره به مفاد مذاکرات مقامات امریکایی و عراقی، جنگ ایران و عراق را تهدیدی برای ثبات منطقه خوانده و مدعی شد: «ایالات متحده از انجام اقداماتی که منجر به گسترش یا ادامه یافتن جنگ گردد، خودداری کرده است.»[١]
دراین حال، خبرگزاری آلمان غربی از پاریس گزارش داد که ایران از کویت و امارات متحده عربی خواسته است تا به منظور ممانعت از تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد فرانسوی به عراق، فرانسه را تحت فشار قرار دهند. براساس این گزارش، هواپیماهای مذکور که قابلیت سوخت گیری در آسمان را دارند و عراق با دراختیارگرفتن آنها قادر به تهدید مراکز حساس اقتصادی ایران خواهد شد، قرار بود در پایان ماه جاری به عراق تحویل داده شود، ولی به دلیل کامل نشدن آموزش خلبانان عراقی در انگلیس، ١٥ نوامبر (٢٤ آبان) به عنوان موعد تحویل این هواپیماها تعیین شده است. به گزارش این خبرگزاری، درحالی که کشورهای میانه روی عرب نیز خواستار جلوگیری از تشدید جنگ ایران و عراق هستند، آلمان غربی و ژاپن اقدامات دیپلماتیکی را دراین زمینه انجام داده اند؛ براین اساس، آلمان غربی امکان تلاش میانجیگرانه جامعه اروپایی را مطرح کرده است. شینتارو آبه وزیر امور خارجه ژاپن نیز پس از دیدار اخیر خود از ایران، از وجود فضای مثبت در میان مقامات جمهوری اسلامی ایران خبر داده است.[٢]
روزنامه کریستین ساینس مانیتور نیز در شماره امروز خود از تلاش ایالات متحده برای منصرف کردن فرانسه از تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد به عراق خبر داد. این روزنامه با یادآوری تهدید ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز درصورت حمله عراق به تأسیسات نفتی آن کشور، به نقل از کارشناسان نظامی آورده است: «ایران به راحتی قادر است نقشه خود را عملی سازد و می تواند با نصب کمتر از ١٠٠ مین شناور در مناطق استراتژیک دهانه هرمز مانع از صدور نفت کشورهای عربستان سعودی، کویت و امارات متحده عربی شود.» در پایان این مقاله، ضمن اشاره به قدرت تخریبی بالای هواپیماهای سوپراتاندارد، انگیزه صدام از تهدید به انهدام تأسیسات نفتی ایران، به نقل از برخی محافل سیاسی فرانسه این گونه ارزیابی شده است: «هدف صدام حسین آن است که از این هواپیماها به عنوان اهرمی برای کشیدن ایران به دور میز مذاکره استفاده کند.»[٣]
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٣، ١٨/٦/١٣٦٢، صص ٧ - ٥، پاریس - خبرگزاری آلمان غربی، ١٧/٦/١٣٦٢.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٣، ١٨/٦/١٣٦٢، صص ٧ - ٥، پاریس - خبرگزاری آلمان غربی، ١٧/٦/١٣٦٢.
[٣] همان، صص ٣١ و ٣٢، روزنامه کریستین ساینس مانیتور، ١٧/٦/١٣٦٢.