روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢١٠ - روزشمار جنگ سه شنبه ٨ شهریور ١٣٦٢ ٢١ ذیقعده ١٤٠٣ ٣٠ اوت ١٩٨٣
ضمیمه اول گزارش١١٦: نحوه تشکیل قرارگاه مقدم حمزة مریوان به منظور اجرای عملیات در دهانه شیلر
پس از تصویب طرح عملیات والفجر٤ در منطقه دهانه شیلر در بهار سال ١٣٦٢، مسئولیت اجرای این عملیات به قرارگاه حمزه سیدالشهدا ارومیه واگذار شد، اما بعد از مدتی به دلیل کثرت مأموریت های داخلی و خارجی این قرارگاه، در جریان آماده سازی عملیات والفجر٤ مشکلاتی پدید آمد. به همین دلیل در اواسط مردادماه سال ١٣٦٢، قرارگاهی به عنوان قرارگاه تاکتیکی حمزه به منظور تسریع در روند آماده سازی عملیات، در منطقه مریوان تشکیل شد و پس از آنکه قرارگاه اصلی حمزه سیدالشهدا (ارومیه) مسئولان آن قرارگاه را تعیین کرد، مسئولیت ا جرای عملیات دهانه شیلر به قرارگاه مقدم حمزه (مریوان) واگذار شد. پس از تشکیل قرارگاه مقدم حمزه در مریوان به فرماندهی علی رضائیان از سپاه و سرهنگ امیربیگی از ارتش همچنان کار آماده سازی عملیات والفجر٤ به کندی پیش می رفت؛ یکی از دلایل این امر آن بود که مسئولان واحدهای ستادی قرارگاه مقدم اغلب از میان افرادی انتخاب شده بودند که بیشتر در مقابله با بحران های امنیتی به ویژه کنترل ضدانقلاب در منطقه کردستان شرکت داشتند و به همین دلیل برخلاف عناصر جبهه جنوب سابقه کمتری درزمینه اجرای عملیات های منظم داشتند و ضعف عملیاتی مسئولان مزبور تأثیر بسزایی در کندی روند آماده سازی عملیات والفجر٤ در منطقه دهانه شیلر داشت.[١]
ضمیمه دوم گزارش١١٦: مأمورشدن لشکرهای١٤ امام حسین(ع) و ٨ نجف به مناطق مریوان و بانه برای انجام شناسایی و تهیه مقدمات عملیات دهانه شیلر
برای نخستین بار سرهنگ جمالی جانشین نزاجا به دلیل شناخت منطقه دهانه شیلر، پیشنهاد اجرای عملیات والفجر٤ را با هدف اتصال ارتفاعات سورن به سورکوه و ترمیم مرز مطرح کرد. پس از آن، محسن رضایی فرمانده کل سپاه و علی صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش، منطقه دهانه شیلر را به طورکلی بررسی و شناسایی کردند و در اردیبهشت و خرداد سال ١٣٦٢، اجرای عملیات والفجر٤ در منطقه دهانه شیلر در دستور کار قرار گرفت. هم زمان با ابلاغ اجرای عملیات والفجر٥ در منطقه عمومی دربندیخان به قرارگاه نجف، اجرای عملیات والفجر٤ در منطقه عمومی شیلر نیز به قرارگاه حمزه محول شد. در اواخر خردادماه ١٣٦٢، دو لشکر٨ نجف و ١٤ امام حسین(ع) جهت انجام شناسایی و تهیه و تکمیل طرح عملیات به ترتیب به مناطق بانه و مریوان مأمور شدند.
فرماندهان نظامی در هنگام تصویب عملیات، دو لشکر ١٤ و ٨ را برای دسترسی به اهداف مشخص شده در منطقه شیلر کافی تشخیص دادند و لشکر٢٨ کردستان نیز موظف شد با لشکرهای فوق همکاری کند. درحالی که قرار بود عملیات والفجر٤ به طور مشترک اجرا شود، اما قرارگاه حمزه سیدالشهدا تا پیش از سفر رحیم صفوی معاونت عملیات ستاد مرکزی سپاه به منطقه، نتوانسته بود نشست مشترکی بین یگان های ارتش و سپاه برگزار کند. این امر موجب کندی روند آماده سازی عملیات شده بود. با حضور معاونت عملیات ستاد مرکزی سپاه در منطقه، جلسه معارفه و هماهنگی بین لشکرهای ٨ و ١٤ از سپاه و لشکر٢٨ کردستان در پادگان مریوان برگزار شد و زمینه تشکیل قرارگاه مقدم حمزه با هدف تسریع در روند آماده سازی عملیات والفجر٤ در منطقه دهانه شیلر فراهم گشت.[٢]
[١] سند شماره ١٣١/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٦١ - ٦٠.
[٢] سند شماره ١٣١/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٨٥ - ٦٠.