مک فارلین فرستاده رونالد ریگان به خاورمیانه، برای آسان کردن آشتی طرف های درگیر لبنان و خروج نیروهای خارجی از این کشور با جدیت ادامه خواهد داشت. ... نیروهای ما بنا به درخواست دولت لبنان در آنجا هستند.»[١]

ضمیمه اول گزارش٩٧: اجرای عملیات در غرب و شمال غرب

پس از عملیات والفجر مقدماتی، بار دیگر شرایط عدم الفتح رمضان با مسائل خاص خود مطرح شد و به نظر می رسید که با افزایش توانایی های نظامی دشمن، ادامه جنگ بدون تغییرات اساسی در شیوه نبرد، مشکل خواهد بود. ازاین رو، تا رسیدن به نقطه مطلوب لازم بود با تدوام عملیات ها از رکود در جبهه ها به مدت زیاد جلوگیری شود. ازطرف دیگر، با تغییر فصل، نیروی کافی به جبهه نمی آمد. بنابراین، بایستی عملیات های فصل بهار و تابستان به گونه ای طرح ریزی می شدند که به نیروی کمتری نیاز باشد. بدین ترتیب، پس از بحث های متعدد و بررسی مناطق مختلف مقرر شد عملیات های والفجر٢، ٣ و ٤ اجرا شود. مهم ترین مسئله ای که در این عملیات ها مورد نظر بود، به کارگیری نیروی اندک، دادن تلفات کم و جلوگیری از واردشدن ضربه اساسی به توان یگان ها و تضمین موفقیت عملیات بود.

آب وهوای منطقه جنوب به دلیل گرمای طاقت فرسا برای عملیات مساعد نبود، بنابراین، هدف های محدودی که بیشتر در مناطق غرب و شمال کشور قرار داشتند برای عملیات انتخاب شدند. این اهداف عبارت بودند از: منطقه پیرانشهر با هدف تصرف پادگان حاج عمران تا تنگه دربند؛ منطقه سردشت به منظور پاک سازی وسیع ضدانقلاب؛ منطقه دهانه شیلر با هدف پیوند میان خط دفاعی بر روی ارتفاعات سورکوه و صاف کردن خط مرزی؛ منطقه شمال قصرشیرین با هدف تصرف ارتفاعات بشکان - کرکس و چند ارتفاع دیگر؛ منطقه مهران با هدف تصرف ارتفاعات جنوب کانی سخت تا قلعه آویزان و خارج کردن شهر مهران از محاصره دشمن و نیز امکان پذیرساختن تردد از جاده دهلران - مهران. هریک از این مناطق توسط قرارگاه های تابعه مورد شناسایی قرار گرفتند و نتایج این شناسایی ها به همراه برآورد قرارگاه ها از نیروی موردنیاز برای عملیات در هرکدام از مناطق مذکور به قرار گاه خاتم الانبیا(ص) ارائه شد.

از سوی دیگر، در شمال خلیج فارس نیز دو هدف برای اجرای عملیات پیشنهاد شد: تصرف اسکله های البکر و العمیه؛ عبور از اروندرود و انهدام تجهیزات دشمن در دهانه شهر بندری فاو، که پس از بحث و بررسی، به دلایلی ازجمله سیاست کشور مبنی بر گسترش نیافتن جنگ به حوزه خلیج فارس و نیز احتمال هوشیاری دشمن به طراحی عملیات در شرق بصره[٢] به تصویب نرسید. بدین ترتیب، در میان مناطق مورد بررسی در شمال و غرب کشور، منطقه پیرانشهر برای عملیات والفجر٢، منطقه مهران برای عملیات والفجر٣ و منطقه پنجوین برای عملیات والفجر٤ انتخاب شدند.[٣]

ضمیمه دوم گزارش٩٧: توضیحاتی درخصوص طرح عملیات های والفجر٤ (منطقه شیلر)، عملیات تکمیلی والفجر٣ (منطقه قلعه آویزان) و والفجر٥ (منطقه دربندیخان)

عملیات والفجر٤ در منطقه شیلر

عملیات والفجر٤ در منطقه پنجوین و با هدف متصل کردن ارتفاعات سورن به سورکوه طراحی شد. درصورت تحقق این هدف، خط دفاعی جبهه خودی در این منطقه (دشت شیلر) کوتاه شده و در به کارگیری نیرو صرفه جویی می شد. همچنین راه ضدانقلاب از محور دشت شیلر مسدود و شهر مریوان از دید و تیر دشمن خارج می گردید. علاوه براین، شهر پنجوین و پادگان آن و پادگان گرمک به تصرف درآمده و نیروهای دشمن منهدم می شدند و سرانجام، با پیروزی در این عملیات، مقدمات اجرای عملیات در استان سلیمانیه عراق فراهم می آمد.[٤]

[١] روزنامه اطلاعات، ٨/٦/١٣٦٢، ص١٦.

[٢] تحرک ایذایی در فاو موجب جلب توجه دشمن به جبهه جنوب می شد.

[٣] حسین اردستانی، تنبیه متجاوز، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ سوم ١٣٨٧، ص٥٥.

[٤] همان، ص٥٨.