روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٥ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٣ شهریور ١٣٦٢ ١٦ ذیقعده ١٤٠٣ ٢٥ اوت ١٩٨٣
١
طرح تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد فرانسوی به عراق و پیامدهای آن، توان ایران برای مسدودساختن تنگه هرمز و درپی آن احتمال بین المللی شدن جنگ ایران و عراق، نگرانی های منطقه ای از مداخله خارجی در منطقه خلیج فارس و موضع گیری برخی کشورها و مقامات امریکایی دراین باره، موضوعاتی هستند که در روزهای اخیر تفاسیر و مباحث رسانه ای متعددی را به خود اختصاص داده اند.
روزنامه امریکایی واشنگتن پست در مقاله ای به بررسی دیدگاه مقامات امریکایی درباره طرح فرانسه برای واگذاری پنج هواپیمای سوپراتاندارد (مجهز به موشک اگزوسه) به عراق پرداخته است. مایکل گتلر نویسنده مقاله معتقد است که این معامله تسلیحاتی موجب بروز نگرانی شدیدی در میان مقامات واشنگتن شده است؛ زیرا آنان از این امر واهمه دارند که درصورت استفاده عراق از هواپیماهای مذکور برای بمباران تأسیسات نفتی ایران، دامنه جنگ دو کشور به منطقه خلیج فارس گسترش یابد. ازاین رو دولت ریگان به دنبال کسب اطلاعات بیشتر دراین زمینه است. به نوشته این مقاله، نحوه واکنش امریکا دربرابر عملی شدن تهدید ایران به بستن تنگه هرمز درصورت حمله عراق به تأسیسات نفتی آن کشور، ازجمله مسائلی است که در کانون مباحثات سیاست گذاران امریکایی قرار دارد، چراکه مقامات امریکایی بر این باورند که «ایران هنوز احتمالاً آن قدر هواپیمای ساخت امریکا، قایق های اژدرافکن و مین دراختیار دارد که حرکت کشتی ها را در خلیج فارس متوقف سازد.» این مقاله در ادامه افزوده است به دلیل ناکارآمدی نیروی هوایی عراق، تاکنون تأسیسات نفتی ایران سالم مانده است و ایران همچنان نفت خود را صادر می کند. درحالی که درآمدهای نفتی عراق با کاهش چشمگیری مواجه بوده است، ولی این کشور با دراختیار گرفتن هواپیماهای سوپراتاندارد مجهز به موشک های اگزوسه قابلیت از کار انداختن تأسیسات نفتی ایران را خواهد داشت. مقاله مذکور در انتها فرانسه را منبع اصلی تأمین تسلیحاتی عراق دانسته و یادآور شده است که فرانسه ٥ میلیارد دلار از عراق طلب دارد و ازاین رو به دنبال این است که با پایان جنگ، عراق بتواند بدهی های خود را پرداخت کند.[١]
در واکنش به این مقالة واشنگتن پست، امروز آلن رومبرگ سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، خاطرنشان کرد: «امریکا درمورد تحویل این سلاح ها موضع نگرفته است و درصدد آگاهی بیشتر درباره آن می باشد.»[٢]
رادیو بی بی سی نیز در تفسیری با اشاره به اینکه فرانسه به عنوان منبع عمده تأمین تسلیحات و طلبکار اصلی عراق، نمی تواند شکست این کشور را نظاره گر باشد، هدف از واگذاری هواپیماهای سوپراتاندارد به عراق را قراردادن ایران در تنگنای اقتصادی عنوان کرد. به گفته بی بی سی، کارشناسان نظامی بر این باورند که «ایران به اندازه کافی هواپیما و ناو دارد که بتواند حتی اگر به طور موقت هم شده» کشتیرانی در خلیج فارس را متوقف کند و «این امر جنگ بین ایران و عراق را به مسئله ای بین المللی تبدیل خواهد کرد.» این در حالی است که امریکا،
[١] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٥/٦/١٣٦٢، صص ١٧ - ١٥، رادیو امریکا، ٣/٦/١٣٦٢، ساعت ٢١:٣٠.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٦٠، ٥/٦/١٣٦٢، ص١، واشنگتن - خبرگزاری فرانسه، ٤/٦/١٣٦٢.