روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٥٩ - روزشمار جنگ چهارشنبه ٢٠ مهر ١٣٦٢ ٥ محرم ١٤٠٤ ١٢ اکتبر ١٩٨٣
بشود. خوب مهندسی رزمی از اول کمی دیر عمل کرد و بعد هم که آمد یک چند وقت که کار کرد آن برادر ارشادی را معرفی کردند و اول یکی دیگر بود به نام حمدی معرفی کردند که نیامد. یک ده بیست روز رفت نیامد. نمی دانم این مهندسی رزمی طلسم است عملیات دارد شروع می شود و هنوز مسئله مهندسی رزمی ما حل نشده است، حالا چه اشکالی هست خدا می داند. ما تصمیم گرفتیم که بعد وقتی که هر واحدی ضعیف است این را یا تقویتش بکنند یا اصلاً جمعش بکنند. ما حتی می دانستیم که ما یک روز به برادرها گفتیم اصلاً مسئولین قرارگاه را تعطیل بکنیم برود ما نمی توانیم با خون و سرنوشت بچه های مردم بازی بکنیم. حالا شاید خودتان هم تاحدی اطلاع داشته باشید، قرارگاه به این سنگینی شاید جنوب هم نتواند سپاه یا سه تا لشکر داشته است یا سه تا داشته یکی هم بهش مأمور شده است. الآن سنگینی بار این قرارگاه درحدود ٥ تا لشکر و یک تیپ که ٥ و ٦ لشکر در این قرارگاه و قرارگاه باید روی اینها کار بکند و هدایت بکند اینها قرارگاه دیگه نمی شود گفت قرارگاه سپاه یا یک تقریباً قرارگاه ارتش است اینجا ٦ تا لشکر و تازه گفته اند که [لشکر] حضرت رسول هم می آید.»[١]
ضمیمه اول گزارش٨٠٦: چگونگی تشکیل قرارگاه رمضان
فرمانده کل سپاه محسن رضایی فعالیت های برون مرزی ایران را نخستین بار به واحد روابط بین الملل سپاه پاسداران به مسئولیت محسن میردامادی واگذار کرد. این واحد، هدایت مجموعه هایی مانند سپاه عراق، سپاه لبنان و غیره را برعهده داشت. گذر زمان، وسعت یافتن حیطه مأموریت،گسترش سازمان رزم سپاه، فرازوفرود و پیچیدگی های نبرد سپاه پاسداران را بر آن داشت تا از توان معارضان و امکانات مردمی کشور عراق برای پیشبرد اهداف جنگ و دفاع مقدس بهره برده با افزایش آسیب پذیری عراقی ها ضرباتی را از داخل خاک عراق به دشمن وارد کند.
ظهور ستاد جنگ های نامنظم و قرارگاه رمضان
آشکارشدن تاکتیک های غافلگیرکننده خودی علیه موانع دشمن برای عراقی ها، گره خوردن صحنه نبرد در جبهه جنوب و زمین گیر شدن قوای منظم در عملیات رمضان، نقطه عطفی شد تا به سرعت فعالیت جنگ های نامنظم به طور جدی تری مورد توجه قرار گیرد. موقعیت بغرنج جبهه جنوب و در دست نداشتن راهکاری عاجل برای مواجهه با آن از یک سو و تأکید امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه «نباید به دشمن فرصت بدهید باید عملیات کنید.» ازسوی دیگر، موجب شد پس از بحث و بررسی دراین زمینه طرحی آماده شود که در اواخر سال ١٣٦١ به ریاست شورای عالی دفاع تقدیم گردد. سپاه در این طرح خواستار تأسیس تشکیلات رسمی ستاد جنگ های نامنظم سپاه برای عملیات برون مرزی شد. ریاست جمهور وقت و ریاست شورای عالی دفاع آیت الله خامنه ای با کلیات طرح موافقت و در تاریخ ١٠/٢/١٣٦٢، نکاتی را بدین شرح برای تکمیل شدن طرح به فرمانده کل سپاه پاسداران گوشزد کرد:
١. حدود رابطه ستاد مذکور و قرارگاه های تابعه با دیگر واحد های سپاه توسط شورای عالی دفاع مشخص شود.
٢. جایگاه خاصی برای اجرای عملیات ازطریق مرز غربی کشور هدف که از امکانات بالقوه فراوانی برای این عملیات برخوردار است پیش بینی گردد.
٣. هماهنگی لازم با صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران درزمینه گسترش جنگ های روانی علیه دشمن بعثی صهیونیستی به عمل آید و ضمناً گزارش پیشرفت کار را متعاقباً ارسال فرمایید.
درپی موافقت و استقبال مسئولان کشور از طرح فرمانده سپاه پاسداران، وی به سرعت مرکز جنگ های نامنظم سپاه را با نظارت مستقیم خود تشکیل داد و درجهت دستیابی به اهداف و اجرای مأموریت های این ستاد، نخستین حکم فرماندهی آن را در سال ١٣٦٢ به نام مرتضی رضایی صادر کرد.
این تشکیلات که مصادف با ماه مبارک رمضان راه اندازی شد، قرارگاه رمضان نام گرفت. ستاد عملیاتی قرارگاه که مسئولیت هماهنگی بین اجزاء مختلف را برعهده داشت با مدیریت محمدرضا نقدی آغاز به کار کرد. برخی از اقداماتی که ستاد قرارگاه رمضان باید درجهت گسترش سازمان و تقویت قرارگاه انجام می داد به این شرح است:
- تشکیل تیپ های مرزی متشکل از پاسداران و نیروهای مبارز عراقی.
- راه اندازی آموزشگاه های تکاوری و اطلاعاتی.
[١] سند شماره ١٣٠٨٣/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٣٧ - ٣٥.