روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٨٦ - روزشمار جنگ یکشنبه ١٧ مهر ١٣٦٢ ٢ محرم ١٤٠٤ ٩ اکتبر ١٩٨٣
ازطریق نفوذدادن آنان به درون یک توطئه ضدعراقی ایران تشکیل دهد. ... صدام حسین همچنین میل دارد به اینکه نیروی هوایی را به یک عملیات بمباران شمال تهران، جایی که رهبران زندگی می کنند بفرستد. همچنین شاید موشک های زمین به زمین دوربرد شوروی را به کار ببرد. رئیس جمهور عراق همچنین می خواهد که سوپراتانداردهای فرانسوی که مدت ها است قول آن داده شده تأسیسات نفتی ایران [را] محو کند. او تابه حال موفق نشده است.
[اما] وزیر دفاع نظر دیگری دارد. او عقیده دارد که ارتش عراق باید به منظور به دست آوردن اراضی کافی برای قادربودن به مذاکره جهت پایان جنگ از یک موضع نیرومند به ایران همان طورکه در سال ١٩٨٠ حمله کرد، حمله کند.»
این نشریه علاوه بر اختلاف نظر برخی فرماندهان نظامی ارتش عراق، به وضعیت نه چندان منسجم داخلی نیروهای نظامی این کشور نیز پرداخته و نوشته است: «در ماه گذشته، دلایل بیشتری از ناآرامی در ارتش ازجمله حرکات سریع غیرعادی نیروها و برکناری فرماندهان لشکرها وجود داشته است. فرار از خدمت که در دو سال اول جنگ تقریباً ناشناخته بود اکنون به حدود ١٠ هزار نفر می رسد. چند صد نفر از سربازان فراری ممکن است به یک گروه کم شناخته به نام مجاهدین عراق و دو متحد مشابه آن به نام های سازمان عمل اسلامی و جبهه اسلامی آزادی ملی راه یافته باشند که تمام آنها به طور متعصبانه ای مخالف صدام حسین هستند. ...»[١]
ضمیمه گزارش٧٥٤: روند منتفی شدن عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان
داوود رنجبر راوی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، در گزارش عملیات خود درمورد منتفی شدن عملیات والفجر٥ نوشته است: «عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان: پس از منتفی شدن کار روی ارتفاعات شمالی قصرشیرین ازطرف(احتمالاً) شورای عالی دفاع، هدف دربندیخان به دلیل اهمیتی که داشت، ازسوی فرماندهان نظامی مطرح شد. ازجمله موارد اهمیت این منطقه به عنوان نمونه [این بود که] یک سوم برق و آب بغداد و بصره ازطریق عمل روی سد دربندیخان قابل کنترل بود. طی بررسی، لشکر٢٧ محمد رسول الله(ص) زیر نظر قرارگاه مشترک نجف، مأمور شروع به کار و تهیه مقدمات آن شد. در این برهه نیروهای خودی هم زمان روی دو منطقه باقیمانده، یعنی الف) سد دربندیخان (عملیات والفجر٥)؛ ب) دهانه شیلر (عملیات والفجر٤) کارهای مقدماتی صورت گرفت. که در آغاز به دلیل آمادگی بیشتر عملیات منطقه دربندیخان، تکیه اصلی بر روی عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان بود و در کنار آن نیز عملیات والفجر٤ در منطقه دهانه شیلر به عنوان فرع آن رسیدگی می شد. طی بررسی های زیاد و مقایسه دو طرح به چند دلیل مسئله دربندیخان که دو بار تا پای کار هم(برای انجام عملیات) رفت، منتفی شد. علت این وضعیت [چنین بود]:
الف) مشکلات عملیات: صعب العبور بودن ارتفاعات، محدودبودن راهکارها.
ب) نیاز منطقه شیلر به نیروی بیشتر: هر دو منطقه نیاز به نیروی بیشتر داشت، لذا انجام دو عملیات هم زمان در توان نیروهای خودی نبود و براین اساس در مقایسه دو عملیات، منطقه شیلر برای انجام عملیات انتخاب شد. پس از انتخاب عملیات روی ارتفاعات شیلر، عملیات والفجر٤ در دستور کار قرار گرفت.»
گفتنی است که تردید در اجرای عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان از اواخر شهریورماه پس از طرح
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٠٤، ١٨/٧/١٣٦٢، صص ١٦ - ١٣، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٧/٧/١٣٦٢.