روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٤ - روزشمار جنگ سه شنبه ١ شهریور ١٣٦٢ ١٤ ذیقعده ١٤٠٣ ٢٣ اوت ١٩٨٣
١
عراق هم اکنون درپی یافتن راه های جایگزین برای صدور نفت خود برآمده است.
خبرگزاری عراق به نقل از عصام القلیبی رئیس شرکت ملی نفت عراق، که امروز از اردن بازگشته است، از امضای قرارداد جدیدی درزمینه استخراج نفت میان کارشناسان عراقی و مسئولان اردنی خبر داد. در همین حال، خبرگزاری جمهوری اسلامی نیز با اشاره به بسته شدن خط لوله نفتی عراق از مسیر سوریه، اعلام کرد که کار احداث یک خط لوله به سوی بندری متعلق به عربستان سعودی در دریای سرخ و در فاصله هزار و دویست وسی کیلومتری از بغداد آغاز شده است. براساس این گزارش، درحال حاضر عراق فقط ازطریق خط لوله نفتی کرکوک نفت خود را صادر می کند.[١]
٢
روزنامه دیلی تلگراف امروز در مقاله ای به قلم ادموند فرستون کارشناس امور دفاعی، شهر کوت را هدف عملیات تهاجمی نیروهای ایرانی مستقر در مهران (واقع در جبهه مرکزی جنگ) خواند؛ در این مقاله آمده است: نیروهای ایرانی با تصرف کوت می توانند «به راحتی ازطریق تنها شاهراه موجود در این منطقه ... بغداد را به مخاطره اندازند.» دیلی تلگراف همچنین با اشاره به عملیات اخیر ایران در کردستان عراق (والفجر٢)، به رغم نامناسب خواندن این منطقه کوهستانی برای عملیات تهاجمی، بر تداوم فشار شدید نیروهای ایرانی بر خطوط دفاعی عراق تأکید کرده است[٢]
٣
روزنامه هرالد تریبیون (چاپ پاریس) با اشاره به کاهش شدید صادرات نفتی عراق به دلیل تداوم جنگ، عراق را مشتاق خاتمه یافتن جنگ با ایران قلمداد کرد. این روزنامه در مقاله ای با عنوان "دنیا به جنگ خلیج فارس توجه ندارد" هزینه این جنگ را برای هریک از طرفین ماهانه یک میلیارد دلار تخمین زده و یادآور شده است که جهانیان در مواردی از ادامه این جنگ خرسند نیز هستند. به نوشته این روزنامه: «جمهوری اسلامی به جنگ به عنوان وسیله ای برای پوشش نهادن بر جوشش نارضایی های داخلی و به عنوان ماشین صدور انقلاب نیاز دارد. رژیم تهران ... می تواند ضربه های فرسایشی و پایان ناپذیر بر عراق وارد آورد.» در این مقاله همچنین با بیان اینکه هر دو ابرقدرت به نحوی از تداوم این جنگ سود می برند آمده است: شوروی گرچه تأمین کننده ٧٠ درصد از نیازهای تسلیحاتی عراق است، مایل به پیروزی عراق هم نیست. از طرف دیگر، این جنگ مانع از این می شود که ایران بتواند ضمن کمک به شورشیان افغان، به نارضایتی مسلمانان شوروی دامن بزند. درعین حال، هرالد تریبیون موضع بی طرفانه ایالات متحده را نوعی کمک به ادامه جنگ برشمرده است؛ چراکه این کشور به متحدان خود اجازه می دهد که به طرفین جنگ کمک کنند. این مقاله، چشم انداز صلح را تاوقتی ایران به برکناری صدام اصرار داشته باشد تاریک دانسته و جمع بندی نهایی خود را درباره برندگان و بازندگان جنگ ایران و عراق این گونه بیان کرده است: «نه ابرقدرت ها و نه جهان عرب از اینکه می بینند ایران و عراق نیروهای یکدیگر را می فرسایند ناراضی نیستند؛ این جنگ به نفع همه است جز مردم ایران و عراق.»[٣]
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٥٨،٣/٦/١٣٦٢،صص ٨ - ٧، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢/٦/١٣٦٢.
[٢] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٢/٦/١٣٦٢، صص ٨ - ٧، رادیو بی بی سی، ١/٦/١٣٦٢.
[٣] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٥٧، ٢/٦/١٣٦٢، صص ١٩ - ١٨، به نقل از رادیو ایران، ١/٦/١٣٦٢، ساعت ١٧.