روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٠٤ - روزشمار جنگ جمعه ٨ مهر ١٣٦٢ ٢٢ ذیحجه ١٤٠٣ ٣٠ سپتامبر١٩٨٣
گرگان از ارتش (تحت امر قرارگاه تاکتیکی نجف٢) به تشریح اقدامات انجام شده در محور بمو پرداختند. سپس مهدی زین الدین فرمانده لشکر١٧ علی بن ابی طالب(ع) و فرماندهان یکی از تیپ های لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) (تحت امر قرارگاه تاکتیکی نجف١)، عملکرد خود را در محور شاخ خشیک تبیین کردند. درنهایت فرمانده لشکر٢٧ محمد رسول الله(ص) و فرمانده تیپ٣٠ گرگان (تحت امر قرارگاه تاکتیکی نجف١)، درباره محور جناح راست و هدف اصلی زیمناکوه و سد دربندیخان توضیحاتی به فرماندهان دادند.[١] در ادامه جلسه، فرماندهان لشکرهای ١٧، ٢٧ و ٣١ ضمن اعلام آمادگی برای اجرای عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان، در تشریح آخرین وضعیت خود و مشکلات پیش رو، به مواردی نظیر محدودیت زمان، کمبود نیرو، ضرورت کیفیت نیروهای پیش بینی شده در عملیات، اتکا به نور ماه، جنس نامناسب زمین، بعد مسافت، پشتیبانی یگان های خودی با بالگرد، حضور دشمن و عناصر ضدانقلاب در نقاط حساس و... اشاره کردند.[٢]برخی از مشکلات مطرح شده، امکان اجرای عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان را در هاله ای از ابهام فرو می برد؛ برای مثال، عباس کریمی فرمانده تیپ٢ سلمان لشکر٢٧ رسول الله(ص)، خطاب به فرماندهان گفت: «دررابطه با کل این عملیات، حرکتی که باید بشود با حرکت های قبلی فرق می کند؛ آن گونه که ما اینجا برداشت کردیم نظری را که داریم می دهیم؛ چه ازنظر تقسیم، چه ازنظر تدارکات و چه ازنظر عملیات، یک حرکت چریکی است. چون دشمن در اینجا به آن صورت خطی ندارد، اینجا پایگاهی است و نفر باید برود خودش را تدارک کند و بتواند استقامت داشته باشد و نفر بغل دستی خودش را هم تخلیه کند، یک چنین حالتی دارد که با جنوب فرق می کند.»[٣]
در جلسات امروز، فرماندهان دیدگاه های متنوعی را درمورد اجرای عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان مطرح کردند. اغلب فرماندهان سپاه با اشاره به نتایج اثرگذار این اقدام در سطح جهانی، بر ضرورت اجرای عملیات والفجر٥ تأکید داشتند. محسن رضایی فرمانده کل سپاه[٤] و رحیم صفوی معاونت عملیات ستاد مرکزی، به دلیل اهمیت راهبردی سد دربندیخان و تلاش های نیروهای خودی برای اجرای این عملیات، ملغی شدن آن را به صلاح نمی دانستند. محسن رضایی، رحیم صفوی، علی شمخانی، غلامعلی رشید و عزیز جعفری معتقد بودند که در وضعیت کنونی باید عملیات والفجر٥ در منطقه دربندیخان به شکل گسترده و با قاطعیت انجام شود.[٥] دراین زمینه علی شمخانی قائم مقام فرمانده سپاه، با یادآوری دو مشکل زمان و نیرو، تزلزل تصمیم گیری فرماندهان را دارای تأثیرات منفی بر نیروها دانسته و تأکید کرد: بهتر است عملیات والفجر٥ را کامل
[١] سند شماره ٢٨٤/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم الانبیا در عملیات والفجر٤، داوود رنجبر، ٣٠/٦/١٣٦٢ تا ١٠/٧/١٣٦٢، صص ٢٥١ - ٢٥٠.
[٢] همان، صص ٢٧٣ - ٢٧٠؛ و - سند شماره ١٢٧٧٥/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه ارزیابی وضعیت پایگاه ها، عملیات والفجر٤، (قرارگاه خاتم الانبیا، ٨/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٧٥)، صص ٢١ - ١؛ و - سند شماره ١٢٧٧٧/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه طراحی و آماده سازی عملیات قرارگاه خاتم الانبیا، (قرارگاه خاتم الانبیا، ٨/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٧٧)، صص ٢١ - ١.
[٣] سند شماره ١٢٧٧٧/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٤.
[٤] محسن رضایی فرمانده کل سپاه عقیده داشت: «دربندیخان مهم ترین مسئله اش با قدرت عمل کردن است.» (سند شماره ١٢٧٧٧/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه طراحی و آماده سازی عملیات قرارگاه خاتم الانبیا(ص)، (قرارگاه خاتم الانبیا(ص)، ٨/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٧٧)، ص٢٠.)
[٥] سند شماره ٢٨٤/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٢٣٨ - ٢٣٧ و ٢٧٦؛ و - سند شماره ١٢٧٧٧/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٢٠ - ١٩.