روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤١٧ - روزشمار جنگ یکشنبه ٢٠ شهریور ١٣٦٢ ٣ ذیحجه ١٤٠٣ ١١ سپتامبر ١٩٨٣
١
ماهنامه استراتژیک (چاپ بیروت) در شماره اخیر خود از تحویل قریب الوقوع تعدادی موشک زمین به هوای متحرک رولاند٢ توسط یک شرکت فرانسوی - آلمانی به عراق خبر داد.
طبق گزارش این مجله شرکت اورمیسیل تاکنون ٥٠٠ موشک انداز و ٢٠ هزار موشک از نوع "رولاند٢" را به فروش رسانده، که ازاین میان، پس از فرانسه و آلمان فدرال (کشورهای متبوع شرکت تولیدکننده) عراق مهم ترین خریدار این موشک ها است. ماهنامه استراتژیا اضافه کرد: «عراق در سال ١٩٨١، طی قراردادی سفارش ١٥٠ موشک انداز رولاند٢ را به شرکت مزبور داده است و همچنین در مرکز آموزش مجموعه یادشده افراد عراقی مشغول آموزش می باشند.» گفتنی است علاوه بر فرانسه، آلمان و عراق، کشورهای آرژانتین، نیجریه، ونزوئلا، برزیل و ایالات متحده امریکا نیز از خریداران موشک رولاند٢ می باشند.[١]
٢
درپی تحرکات نظامی اخیر ایران در جبهه شمالی و تلاش برای تدارک یک عملیات در این منطقه که احتمال دارد یکی از فلش های آن به سمت منابع نفتی عراق در کرکوک باشد و از این رهگذر خط لوله نفتی عراق به ترکیه نیز در معرض خطر قرار گیرد، نگرانی مقامات ترکیه از گسترش جبهه جنگ عراق و ایران به مرزهای این کشور و تهدید منافعشان افزایش یافته است.
امروز خبرگزاری جمهوری اسلامی مطلبی را از نشریه المجله (چاپ لندن) منتشر کرد که در آن به تحلیل تلاش های اخیر ترکیه برای کاهش تأثیرات سوء جنگ ایران و عراق بر منافع این کشور پرداخته شده است. این نشریه ابتدا به نگرانی ترکیه از «یک پیروزی سرنوشت ساز ایران» به دلیل «احتمال تأثیرپذیری گروه های افراطی ترکیه از انقلاب اسلامی»، اشاره کرده و ضمن درج اظهارنظر اخیر ژنرال کنعان اورن رئیس جمهور ترکیه، درخصوص روابط «دوستانه و مبتنی بر حسن هم جواری» ایران و ترکیه و عدم تأثیرپذیری سیاست داخلی ترکیه از تحولات ایران نوشته است: «ترکیه به تدابیر امنیتی خود بر علیه جنبش های افراطی که در موضع گیری های سیاسی خود از نظام جاری در ایران الهام می گیرد، شدت بخشیده است و این در حالی است که در هفته های اخیر و به دنبال تحولات و گسترش جبهه جنگ عراق با ایران به سمت مرزهای ترکیه میزان نگرانی مقامات ترکیه افزایش یافته است.»
نگرانی های ترکیه از تهدیدات اخیر ایران درمورد بمباران خط لوله نفتی عراق که از خاک ترکیه عبور می کند، موضوع دیگری است که در تفسیر المجله مورد توجه قرار گرفته است. این نشریه به نقل از منابع دیپلماتیک ترکیه از تماس های مقامات این کشور با مسئولان بلندپایه ایران و عراق خبر داده و افزوده است: «این منابع یادآور شدند که مسئولان ترکیه یک فرستاده ایران را که اخیراً از آنکارا دیدار به عمل آورد از عواقب تهدیدات ایران بر حذر داشته و اظهار کرده اند درصورتی که تهدیدات ایران به مرحله اجرا گذاشته شود، ترکیه ناچار خواهد شد که موضع آشکاری نسبت به تهدیدات ایران اتخاذ نماید.»
[١] همان، ص٣، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٠/٦/١٣٦٢.