روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٢٣ - روزشمار جنگ چهارشنبه ٩ شهریور ١٣٦٢ ٢٢ ذیقعده ١٤٠٣ ٣١ اوت ١٩٨٣
داشته باشد دست زنند و اظهار امیدواری کرد که موضع ترکیه را ایران خوب درک کرده باشد.» این مقاله در ادامه با اشاره به سفر ناگهانی طارق عزیز به آنکارا و شایعه درخواست وی از ترکیه برای جانب داری از عراق و نیز بازدید وزیر امور خارجه ترکیه از مرز عراق و ایران یادآور شد که چندی پیش یک مأمور ارشد ایرانی با سفر به آنکارا پیام وزیر امور خارجه ایران را به مقامات ترکیه تسلیم کرد؛ این پیام «حاوی تعهداتی بود که ایران از هرگونه عملی که به منافع ترکیه لطمه زند خودداری خواهد کرد.» براساس تحلیل کریستین ساینس مانیتور، پیام مذکور نشان می دهد که «ایران از بمباران یا انهدام لوله نفت کرکوک - اسکندرون خودداری خواهد کرد و درحقیقت از ادامه تهاجم به سوی مناطق حساس شمال عراق چشم خواهد پوشید، به نظر می رسد ایران تاکنون به تعهد خود وفادار بوده است.» این روزنامه در پایان راجع به وضعیت کنونی حفاظت از این خط لوله و احتمال حمله ایران به آن نوشته است: «ترکیه اقدامات امنیتی دقیقی را برای حفاظت خط لوله در داخل خاک خود به مورد اجرا گذارده است، ولی نیروی ویژه ای نیز ممکن است در عراق به امر نگهبانی از لوله های نفت گمارده شود و درصورتی که حمله ای ازجانب ایران قریب الوقوع شود، دولت عراق که خود توانایی حراست از لوله های نفت خویش را ندارد آماده خواهد بود از ترکیه تقاضای کمک کند.»[١]
درعین حال، خبرگزاری چین نو نیز امروز با اشاره به ادعاهای ایران و عراق درمورد پیروزی اعلام کرد: «هیچ گونه علائمی وجود ندارد که جنگ ایران و عراق به زودی به پایان برسد.» این گزارش ضمن اشاره به فشارهای اقتصادی ایران به عراق، درخصوص وضعیت صدور نفت طرفین یادآور شد: «درحالی که صدور نفت ایران نسبت به زمان قبل از جنگ، افزایش یافته صادرات نفت عراق اکنون به پایین ترین سطح خود رسیده است.» خبرگزاری چین نو در ادامه تفسیر خود اضافه کرد: «ایران در حمله به حاج عمران دست به اقدام عجولانه ای زده است؛ زیرا این عمل باعث نگرانی ترکیه از قطع لوله نفتی عراق به ترکیه شد. همچنین این عمل باعث شد که عراق به حملات خود به تأسیسات نفتی ایران بیفزاید.» بنا به تفسیر این خبرگزاری، «ایران قصد دارد به وسیله عراقی های مخالف رژیم صدام در منطقه حاج عمران پایگاهی برای آسیب رساندن به لوله نفت ایجاد کند تا درصورت لزوم بتواند خود را از مسئولیت قطع لوله مبری جلوه دهد.» خبرگزاری مذکور با بیان اینکه طرفین جنگ از نفت به عنوان یک حربه جنگی استفاده می کنند، افزود: «عراق با هشداردادن به کشتی های نفتکش خارجی به مقصد ایران می خواهد در صدور نفت ایران اخلال کند. ایران نیز در مقابل گفته است اگر صدور نفت ایران قطع شود تنگه هرمز را بر روی رفت وآمد کلیه کشتی ها مسدود خواهد ساخت.» در پایان این تفسیر آمده است: «پول نفت که باید برای عمران کشور خرج شود به مصرف جنگ می رسد و مردم همچنان از جنگ صدمه می بینند.»[٢]
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٦٥، ١٠/٦/١٣٦٢، صص ٢٥ و ٢٦، رادیو صدای امریکا (فارسی)، ٩/٦/١٣٦٢، ساعت ٢١:٣٠.
[٢] همان، ص٢، پکن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٩/٦/١٣٦٢.